zaterdag 25 februari 2017

Robert Falcon Scott: Scotts laatste expeditie

Robert Falcon Scott: Scotts laatste expeditie (Groot Brittannië, 1913): 168 blz: Vertaald door J.M.A.G. Hendriks (1987): Uitgeverij Hollandia

Scotts laatste expeditie"Scotts laatste expeditie" is een vertaling van twee boeken. Hoofdstuk 1 tot en met 25 is vertaald uit de Duitse uitgave Letzte fahrt (F.A. Brockhaus, Wiesbaden 1981). De tekst vanaf hoofdstuk 26 is een vertaling van de integrale tekst van de dagboeken van kapitein Scott, vanaf 19 janauri 1912.

Het boek bestaat uit de dagboekaantekeningen van Scott. Het moet meteen maar gezegd worden: Scott is geen groot dagboekschrijver, alle aantekeningen bestaan voornamelijk uit de afgelegde afstand, bereikte positie, de temperatuur en vermeldingen over kwetsuren aan het lichaam en het eten. Wel geeft het een goed beeld van de doorstane ontberingen.


Wat citaten:
- Wilson probeerde op het ijsveld enkele pinguïns te vangen. Hij ging languit op de grond liggen en begon te zingen, waarna de dieren snel naar hem toe waggelden; maar zodra hij ophield, maakten ze zich weer uit de voeten. Gezang oefent op deze dieren een zeer grote aantrekkingskracht uit; Meares heeft met zijn volle stem het meeste succes.

- Honger en angst zijn de enige drijfveren van een hond: een lege maag maakt hem razend. Aangetuigd zijn deze dieren meestal goede vrienden; ze lopen naast elkaar, schuren hun schouders tegen elkaar, de een stapt over de ander heen als hij wil gaan liggen, een vreedzaam tafereel. Maar zodra ze voer ruiken, is de rust voorbij; de ene hond wantrouwt de andere en het kleinste voorval is voldoende om elkaar tot bloedens toe te bijten.

- Ik haalde opgelucht adem toen ik, behalve onze twee tenten, nog een derde in het Noodkamp zag! Maar elk voorval van vandaag verbleekte bij de inhoud van de brief die Atkinson mij overhandigde: er stond in dat de Noor Amundsen, die ook een zuidpoolexpeditie ondernam, in de Walvisbaai zijn winterkwartier heeft betrokken! Die man doorkruist mijn plannen. Hij is 110 kilometer dichter bij de pool dan ik. Bovendien had ik nooit gedacht dat hij zoveel honden veilig naar de ijsbarrière kon brengen. Met de honden kan hij al vroeg in het voorjaar vertrekken; met pony's is dat onmogelijk. Hoe het ook zij: ik mag mij door Amundsens handelwijze niet van de wijs laten brengen en blijf bij mijn oorspronkelijke plan alsof ik niets van Amundsen wist. Gewoon doorgaan, zonder vrees of dralen!

- De temperatuur in de hut is natuurlijk laag, maar verder is het erg gezellig. Wij beschikken over een onbeperkte hoeveelheid scheepsbeschuit, tamelijk veel cacao, koffie en thee, en zout en suiker hebben wij ook voldoende. De robben bij het Praamstation moeten ons van vlees voorzien - scheepsbeschuit in robbenvet gebakken is zelfs heel lekker - en een kleine voorraad lekkernijen, zoals choclade, linzen, rozijnen, havermout, sardientjes en jam brengt enige afwisseling in het menu.

- Het koken voor vijf personen duurt overigens een half uur langer dan voor vier. Bij de samenstelling van deze groep heb ik daar helemaal niet bij stilgestaan.

Ik vind het verhaal van Scott's zuidpoolexpeditie beter beschreven door Cherry-Garrards "The worst journey in the world" en vooral in de dubbelbiografie van Scott en Amundsen van Roland Huntford: "The last place on earth"

Het boek gaat bij deze van mijn lijst met favoriete reisverhalen af.

 

vrijdag 24 februari 2017

Jan Wolkers & Dick Matena (tekeningen): Turks fruit

Jan Wolkers & Dick Matena (tekeningen): Turks fruit (Nederland, 2016): 187 blz: Uitgeverij Meulenhoff

Turks fruit. Een beeldverhaal"Turks fruit" van Jan Wolkers is een van de bekendere romans uit de Nederlandse literatuur. Het boek gaat over een kunstenaar Erik en zijn grote liefde Olga. In het boek komt nogal veel sex voor.

Ik heb het boek eerder gelezen, maar was er niet erg van onder de indruk. Ook voor de gelijknamige film van Paul Verhoeven kan ik niet warmlopen.

Dick Matena heeft als tekenaar gewerkt bij de studio van Marten Toonder.
Daarna is hij een eigen carriëre begonnen met het verstrippen van bekende romans. Behalve "Turks fruit" heeft hij van Wolkers al eerder "Kort Amerikaans" in 3 delen verstript, "Kees de jongen" van Theo Thijssen, "De avonden" van Gerard Reve in 4 delen en "Kaas" van Willem Elsschot.

Vooral van "Kaas" was ik erg onder de indruk, de tekeningen vulden de tekst perfect aan.

Nu heb ik de eerste 37 bladzijden van "Turks fruit" herlezen en de tekeningen erbij gezien. Ik vond de tekst prettiger om te lezen dan ik me kon herinneren, maar van de tekeningen was ik niet erg onder de indruk. Toegegeven, Dick Matena kan erg goed tekenen. Zijn figuren van mensen lijken op mensen. Maar er komen bijna alleen tekeningen van mensen voor in het boek. Ik vond het al met al erg eenzijdig, saai om zo maar te zeggen.

Het boek is uitgegeven in oblongformaat zoals de strips van Marten Toonder van Olivier B. Bommel. Wat mij betreft voegen de tekeningen niets toe aan het boek. Zonde van het talent van Matena!

 

donderdag 23 februari 2017

D.H. Lawrence: Lady Chatterley's Lover

D.H. Lawrence: Lady Chatterley's Lover (Groot Brittannië, 1928): 345 blz: Vertaald door J.A. Sandfort (1950): Uitgeverij Atlas Contact: Mijn exemplaar: de Volkskrant verboden boeken deel 3

Lady Chatterley's LoverConstance Reid (Connie) trouwde in 1917 met Clifford Chatterley, toen hij een maand met verlof thuis was.

Zes maanden later kwam hij in brokken weer naar huis, verlamd in zijn onderlichaam tot in zijn heupen. Hij was 29 jaar oud, Connie 23. Zij woonden in een groot huis met park in Wragby Hall, dat hij geërfd had van zijn vader die was overleden.

Door zijn verlamming was Clifford niet meer in staat tot lichamelijke liefde. Connie kwijnde langzaam weg, had een tijdje een minnaar, maar hij was ook niet de ware.

 In het park stond een hutje. Connie trok zich daar vaak terug en ontmoette daar de boswachter Oliver Mellors. Langzaam maar zeker ontstond een heftige liefde, waar ze helemaal vol van was. Clifford wist er niets van.

Toen het boek uitkwam in 1928 was het verboden in Engeland  en moest het gedrukt worden in Frankrijk. Vergeleken met wat er tegenwoordig allemaal over sex geschreven wordt is het boek vrij tam. Ik denk niet dat er nu nog veel mensen zijn die er aanstoot aan zullen nemen. Het verhaal op zich stelt niet zo veel voor en was het niet vanwege de prachtige verfilming dan had ik het boek waarschijnlijk nooit gelezen.

  

woensdag 22 februari 2017

Michael Poliza: Africa

Michael Poliza: Africa (Duitsland, 2006): 405 blz: Uitgeverij teNeues

Africa"Africa" is een prachtig koffietafelboek van de Duitse fotograaf Michael Poliza van uitgeverij teNeues.

In het boek staan zo'n 180 foto's, steeds over twee bladzijden gespreid met dieren en landschappen in Afrika.

De hardcover die ik van de bibliotheek heb geleend slaat netjes open zodat je alle foto's mooi kunt bekijken.

Ik vind zijn foto's waarop meerdere dieren tegelijk staan en zijn landschapsfoto's het mooist. Daar waar hij zich beperkt heeft tot een foto van een enkel dier, denk ik vaak bij mijzelf dat Frans Lanting (Nederlands topnatuurfotograaf) dat beter heeft gedaan.

Zonder meer een mooi boek voor iedere liefhebber van natuurfotografie.

  

dinsdag 21 februari 2017

Magnum landscape

Magnum landscape (Frankrijk, 1996): 181 blz: Uitgeverij Phaidon

Magnum LandscapeLandschapsfotografie is een van de oudste en meest gerespecteerde vormen van fotografie.

In dit kleine boekje op oblongformaat staan een aantal prachtige foto's van magnumfotografen zoals Henri Cartier-Bresson, Carl de Keyzer, René Burri, James Nachtwey en Steve McCurry.

Het boekje is niet heel dik, maar de gemiddelde kwaliteit van de foto's ligt erg hoog (in mijn ogen althans).

Omdat het boekje oblong is komen de veelal horizontale foto's optimaal tot hun recht. Enige nadeel is dat het boekje wel wat groter had gemogen.

 

maandag 20 februari 2017

Nan Goldin: Eden and after

Nan Goldin: Eden and after (Verenigde Staten, 2014): 379 blz: Uitgeverij Phaidon

Nan Goldin: Eden and AfterNan Goldin is een Amerikaanse fotografe die bekend is geworden door haar boek "The ballad of sexual dependency" uit de jaren 80. Volgens de critici Parr & Badger is dat een van de meest invloedrijke fotoboeken uit de 20e eeuw.

Ik ken dat boek niet, maar ik heb een later boek van haar bekeken "The devils playground" waar ik niet zo enthousiast over was en dat ik niet heb besproken.

"Eden and after" is een boek vol met foto's van kinderen. Kinderen van vrienden, want Goldin zelf heeft geen kinderen. Het is een prachtig boek met de intimiteit van een familiealbum en de kwaliteit van foto's van een vooraanstaand fotografe.

De kindertijd wordt door veel mensen gezien als een soort paradijselijke tijd waarin alles nog mogelijk is. Opvallend is dat veel kinderen met veel plezier op de foto staan, druk bezig in hun eigen wereld. Ook staan er veel naaktfoto's in. Waarom ook niet eigenlijk?

Ik vind "Eden and after" een prachtig boek. Er staan weinig foto's in die los gezien een grote indruk maken, maar het boek als geheel is van grote klasse!

  

zondag 19 februari 2017

Peter van Straaten: Lachen zonder bril

Peter van Straaten: Lachen zonder bril (Nederland, 2011): 144 blz: Uitgeverij de Harmonie

Lachen zonder bril"Lachen zonder bril" is een op groot formaat uitgegeven boek met een selectie van de tekeningen van Peter van Straaten met bijpassend onderschrift.

Dat grote formaat is erg handig, daardoor kun je goed zien met wat voor oog voor detail deze tekeningen zijn gemaakt.

Peter van Straaten is in Nederland bekend als kronikeur van het dagelijks leven. Vooral zijn observaties van de relaties tussen mannen en vrouwen zullen veel mensen een glimlach bezorgen.

Een aantal uit dit boek: de onderschriften geef ik cursief weer:

- Een vrouw die haar tuintje aan het bijharken is kijkt naar een poes die een vogeltje apporteert:
"Moordenaar!"

- Een jongen staat tegen een boom te piesen en een meisje kijkt toe:
"Durf je wel! Tegen zo'n klein boompje!"

- Een vrouw en een man staan ergens in een hoekje:
"Wat heerlijk om jou eindelijk eens te ontmoeten! Ik heb zo veel slechts over je gehoord".

- Een man zit op een bank, een vrouw loopt kwaad bij hem weg:
"Ach, meneer houdt zo veel van mij... mag ik even braken?"

- Man kijkt door het raam bij een schaars geklede vrouw naar binnen:
"Ben je erg dronken? Ga dan maar naar je vrouw."

- Drie bejaarden met stok:
"Zullen we doen wie het eerste thuis is?"

- Een man en vrouw staan als nietige figuurtjes bij een kast van een huis:
"We nemen het, al is het niet helemaal onze smaak"

Zo kan ik nog een tijdje doorgaan. Peter van Straaten is altijd goed voor een lach. Er is ook een heel klein boekje uitgegeven met de titel "Lachen met bril".

  

zaterdag 18 februari 2017

Elliott Erwitt: Personal best

Elliott Erwitt: Personal best (Verenigde Staten, 2009): 446 blz: Uitgeverij teNeues

Personal BestBij veel fotoboeken vind ik de getoonde foto's wisselend van kwaliteit. Zo ook bij "Personal best" het overzichtsboek dat teNeues heeft uitgegeven van het vrije werk van Magnum-fotograaf Elliott Erwitt.

Alle getoonde foto's zijn zwart-witfoto's uit de periode 1944 tot en met 2005. Erwitt reisde veel. In het boek staan werkelijk prachtige foto's zoals bijvoorbeeld de foto van een man op de fiets met een jongetje met 2 stokbroden op de achtercover van het boek.

Er staan echter ook, in mijn ogen althans, teveel foto's in waarvan ik me afvraag waarom ze de eindselectie gehaald hebben. Nou ja, niet iedereen heeft dezelfde smaak.

Behalve door zijn werk als reclamefotograaf en zijn werk bij Magnum is Erwitt vooral bekend als fotograaf van honden. In dit boek staan ook een aantal van zijn bekendste hondenfoto's.

Het boek is mooi uitgegeven. Het is alleen jammer dat bij veel foto's die over twee pagina's zijn afgedrukt, de stukken van de foto nabij het midden moeilijk te zien zijn omdat het boek (de paperbackuitgave die ik heb) niet echt goed openslaat. Dat had beter gekund.

Ik vind het een mooi boek en ik vermoed dat het boek veel fotografieliefhebbers zal aanspreken.

  

dinsdag 14 februari 2017

Apsley Cherry-Garrard: The worst journey in the world

Apsley Cherry-Garrard: The worst journey in the world (Groot Brittannië, 1922): 700 blz: Uitgever Constable & Co

The Worst Journey in the World"The worst journey in the world" is het verhaal van de Zuidpoolexpeditie van kapitein Scott zoals verteld door een van de deelnemers eraan.

Het verhaal van de expeditie zal de meeste mensen in grote lijnen bekend zijn. Scott vertrok in 2010 met als bedoeling om de eerste man op de Zuidpool te zijn. Terwijl hij onderweg was naar het Zuidpoolgebied kwam er een bericht dat Amundsen met zijn poolschip "De Fram" ook naar de Zuidpool ging. Het werd dus een wedstrijd wie er als het eerste zou zijn.

Mede omdat Amundsen beter georganiseerd was won die de race. Toen Scott op de Zuidpool arriveerde waren de Noren hem voorgeweest. Scott en zijn metgezellen (Evans, Oates, Bowers en Wilson) kwamen om op de terugtocht.

"The worst journey" vertelt het verhaal van de zuidpooltocht, maar ook over de voorbereidingen, de bootreis naar het Zuidpoolgebied en de winterreis waarbij de auteur samen met Bowers en Wilson een moeizame tocht door de ijskoude winternacht maakt om een paar eieren van de keizerspinguin te bemachtigen.

Het exemplaar van dit boek dat ik heb gelezen bevat een lezenswaardige inleiding van Paul Theroux.

Zoals gebruikelijk weer een aantal citaten:

Paul Theroux over het boek:
- When people ask me (I get the question about twice a month), "What is your favorite travel book?" I nearly always name this book. It is about courage, misery, starvation, heroism, exploration, discovery and friendship. It vividly illustrates the demands of science and the rigours of travel. It is a record of the coldest darkest days that can be found on our planet. It is written beautifully but not obviously, with a subtle artistry. It recounts a diabolical ordeal.

- For sheer downright misery give me a hurricane, not too warm, the yard of a sailing ship, a wet sail and a bout of sea-sickness.

- Henceforward every night on camping each pony leader built a wall behind his pony while his pemmican was cooking, and came out after supper to finish this wall before he turned in to his sleeping-bag - no small thing when you consider that the warmth of your hours of rest depends largely upon getting into your bag immediately you have eaten your hoosh and cocoa.

- We had a baddish time, being very glad to get out of our shivering bags next morning. We began to suspect, as we knew only too well later, that the only good time of the twenty-four hours was breakfast, for then with reasonable luck we need not get into our sleeping-bags again for another seventeen hours.

- The worst job was to get into our bags: the second or equal worst was to lie in them for six hours: this third worst was to get the primus lighted and a meal on the way.

- The march showed that with their loads the speed of the different ponies varied to such an extent that individuals were soon separated by miles.

Scott over de tocht naar de Zuidpool:
- The Southern Journey involves the most important object of the Expedition ... One cannot afford to be blind to the situation: the scientific public, as well as the more general public, will gauge the result of the scientific work of the Expedition largely in accordance with the succes of failure of the main object. With succes all roads will be made easy, all work will receive its proper consideration. With failure even the most brilliant work may be neglected and forgotten, at least for a time.

Scott in zijn boodschap aan het publiek toen duidelijk was dat ze het niet zouden redden:
- I do not think human beings ever came through such a month as we have came through, and we should have got through in spite of the weather but for the sickening of a second compagnion, captain Oates, and a shortage of fuel in our depots for which I cannot account, and finally, but for the storm which has fallen on us within 11 miles of the depot at which we hoped to secure our final suplies.

Men heeft zich altijd afgevraagd waarom de expeditie van Scott faalde terwijl die van Amundsen op rolletjes liep. Volgens biograaf Roland Huntford (The last place on earth) kwam het doordat Amundsen alles beter gepland had en vooral ook doordat Amundsen honden gebruikte om de sleeën te trekken, terwijl ze zelf ernaast of erachter skieden en het team van Scott was afhankelijk van ponies en menselijke trekkracht.


 




zaterdag 11 februari 2017

Léo Malet en Tardi (tekeningen): Oorlog op de achtbaan

Léo Malet en Tardi (tekeningen): Oorlog op de achtbaan (Frankrijk, 1996?): 80 blz: Vertaald door René van de Weijer (1996)

Van Tardi heb ik eerder zijn prachtige illustraties gezien bij "Reis naar het einde van de nacht" van Celiné. Daardoor ben ik benieuwd geworden naar zijn overige werk.

Het verhaal van Leo Malet, is niet zo bijzonder, een detective die een zaak probeert op te lossen.

Maar de tekeningen zijn ongelooflijk mooi. Ik durf niet van mijzelf te zeggen dat ik een kenner ben op het gebied van graphic novels en strips, maar dit vind ik de mooist getekende strip die ik ooit ben tegengekomen.

Ik ga de komende tijd zeker alles lezen van Tardi dat ik te pakken kan krijgen. Schitterend!

  

vrijdag 10 februari 2017

Dvd: Throne of blood

Throne of blood (Japan, 1957 ): 110 minuten: Zwartwit: Regisseur Akira Kurosawa

Kumonosu-jô PosterAkira Kurosawa was een Japanse regisseur die in het westen vooral bekend is geworden vanwege de manier waarop hij westerse en traditionele Japanse elementen in zijn films vermengde.

Ik heb de meeste van zijn bekendste films gezien en voor mij is Akira Kurosawa de grootste regisseur uit de filmgeschiedenis. Van zijn films vind ik "Throne of blood" waarschijnlijk de beste (ik moet ze allemaal opnieuw zien voor een definitief oordeel).

Het verhaal is gebaseerd op het toneelstuk "MacBeth" van Shakespeare. Twee bevriende samurai, Washizu (gespeeld door Kurosawa's favoriete acteur Toshiro Mifune) en Miki zijn verdwaald in het bos ern ontmoeten een waarzegster. De ene na de andere voorspelling van haar komt uit. De vrouw van Washizu spoort haar man aan tot geweld. Dat de film niet goed afloopt mag duidelijk zijn.

Het is lang geleden dat ik iets van Shakespeare heb gelezen (in vertaling!), maar na het zien van deze film ben ik benieuwd naar het origineel. Wat mij betreft is "Throne of blood" de beste film van Kurosawa en een van de grote films uit de filmgeschiedenis!

  

woensdag 8 februari 2017

Frans Jozef van Rensch: Light in the dusk

Frans Jozef van Rensch: Light in the dusk (Nederland, 2016): 302 blz: Uitgeverij Lecturis

Light in the duskFrans Jozef van Rensch is als fotograaf een totaal onbekende. Zijn boek "Light in the dusk" is het mooiste voorbeeld dat ik ken van een boek van een amateurfotograaf die puur voor zijn plezier fotografeerde zonder daarvan zijn werk te maken.

Frans Jozef van Rensch was piloot. Hij reisde nogal graag en wat is logischer dan op reis je camera mee te nemen?

In dit boek foto's uit verschillende landen: India, Bangladesch, Nieuw Guinea, Ethopië, Cuba, Senegal, China

De meeste van de foto's in het boek zijn portretfoto's. Er zitten geen absolute wereldtoppers tussen zijn foto's, maar de meeste zijn zeer geslaagd en geven een goede indruk van de bereisde gebieden.

Een heel mooi voorbeeld van wat je als amateur kunt bereiken als je door kleurrijke gebieden reist.

  

zaterdag 4 februari 2017

Dvd: De klompenboom

De klompenboom (Italië, 1978): 178 minuten: Regisseur Ermanno Olmi

L'albero degli zoccoli PosterAan het einde van de 19e eeuw wonen op een grote boerderij in Lombardije 5 families en de landheer. Zij betalen pacht om op de grond van de landheer te mogen werken en staan een deel van de oogst af. De armoede straalt er van af.

Minec, de jongste zoon van boer Battisti is 6 jaar oud en moet volgens de pastoor naar school gaan omdat het een intelligente jongen is. Zijn ouders zien liever dat hij mee werkt op de boerderij, maar gaan ermee akkoord dat hij iedere dag heen en weer gaat naar school, op 6 kilometer afstand.

"De klompenboom" toont beelden van het plattelandsleven zoals dat in de 19e eeuw gebruikelijk was. Er wordt een gans en een varken geslacht. Er is een zieke koe. Opa plant tomaten met kippenmest. Een stelletje is wordt verliefd en gaat trouwen. Er is een stoffenkoopman. Er is kermis met een draaimolen en veel drank.

Omdat in de film mensen uit de streek spelen komt alles erg authentiek over. Ik vind het een van de mooiste Italiaanse films die ik ken, die een zeer goed beeld geeft van de zware omstandigheden op het platteland.

 

vrijdag 3 februari 2017

Brecht Evens: Ergens waar je niet wilt zijn

Brecht Evens: Ergens waar je niet wilt zijn (België, 2009): 178 blz: Uitgeverij Oogachtend


Ergens Waar Je Niet Wil Zijn
"Ergens waar je niet wilt zijn" is een graphic novel over mensen die feestvieren in de nacht. De tekeningen zijn erg kleurrijk en het valt op dat opeenvolgende tekeningen steeds net iets anders zijn.

Het verhaal is niet bijzonder, maar het is duidelijk dat de slechts 23-jarige Brecht Evens een groot talent is.

De tekeningen zijn gemaakt met ecoline. Het valt te hopen dat Evens een samenwerking kan aangaan met een goede scenarioschrijver zodat zijn strips ook een goed verhaal kunnen vertellen.