zaterdag 16 december 2017

13: De psychiatrische patiënt en zijn lichamelijke gezondheid

Zoals ze in gewone ziekenhuizen meestal te weinig aandacht hebben voor de psychische gezondheid van hun cliënten (hier praat ik bewust over cliënten en niet over patiënten), zo hebben ze in psychiatrische ziekenhuis veel te weinig aandacht voor het lichamelijk functioneren van hun patiënten. Al in de Romeinse tijd gold het spreekwoord: mens sana in corpore sano (= een gezonde geest in een gezond lichaam).
Hoe zit dat bij mij en mijn vrienden? Ik zal enkele voorkomende gezondheidsproblemen bespreken.

Overgewicht: 
De meesten onder ons zijn veel te zwaar. Toen ik ziek werd woog ik 75 kilo. Daarna ben ik tijdens mijn psychose afgevallen tot 68 kilo en vervolgens in 4 maanden tijd aangekomen tot 95 kilo. Inmiddels weeg ik sinds 2002 bijna 120 kilo.
Tom, Ruben en Bernard horen ook tot de zware jongens met een gewicht tussen de 110 en 120 kilo.

Roken:
Op een na al mijn vrienden zijn gestopt met roken. Gijs kan het niet laten. Zelf heb ik nooit gerookt. Mijn vader rookte als een ketter. Hij liep de laatste 20 jaar van zijn leven continu te hoesten.

Alcohol:
Sommigen lusten wel graag een biertje.

Suikerziekte:
Door het overgewicht is er een grotere kans op suikerziekte. Bernard heeft hier last van en moet daarvoor medicijnen slikken. Zelf heb ik last van diabetes insipidens, waardoor ik erg veel moet drinken en veel weer ongezuiverd uit plas.

Prostaat:
Ik heb problemen met mijn prostaat waarvoor ik medicijnen  krijg. Bernard heeft ook problemen met zijn prostaat. Hij is er aan geopereerd.

Apneu:
Ik heb in ernstige mate last van apneu. Om dat te verhelpen heb ik geprobeerd om met een CPAP-apparaat te slapen. Daarbij sluit je met een kapje je neus af, terwijl er een slang loopt tussen het apparaat en het masker waardoor vochtige lucht wordt gepompt. Als het goed is, blaast de lucht de obstakels in de luchtwegen opzij, waardoor je weer normaal kunt ademhalen. In theorie werkt dit perfect, in de praktijk kon ik er niet mee slapen. Daarna heb ik een apparaatje geprobeerd dat begint te piepen zodra je op je rug gaat liggen. Uit het slaaponderzoek bleek dat ik als ik op mijn rug lig tien keer zo veel last had van de apneu, dan als ik op mijn zij lig. Het is dus een kwestie van trainen om op je rug te liggen. Ik werd helemaal gestoord van het gepiep van dat apparaatje, dus dat heb ik ook weggedaan. Ik kan mij ook nog laten opereren, maar daar voel ik niets voor. Op dit moment doe ik niets tegen de apneu.
De behandelaars van Tom vonden dat hij zich ook moest laten testen op Apneu, omdat hij ook erg veel slaapt. Tom weet van mijn geklooi en voelt daar vooralsnog niet veel voor.

Hartproblemen:
Mijn vader heeft jarenlang last van hartritme stoornissen gehad, waar hij regelmatig het bewustzijn door verloor. Bij mijn weten heeft hij zijn pillen hiervoor nooit geslikt.

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

donderdag 14 december 2017

12: De psychiatrische patiënt en zijn dag- en nachtritme

Het is een algemeen bekende waarheid dat een psychiatrische patiënt laat opstaat. Men denkt meestal rond 10.00 uur of 11.00 uur. Ik durf het haast niet te zeggen, maar ik vind dit vroege vogels. Ik kom pas tussen  14.00 uur en 15.00 uur mijn bed uit. Ik heb dan ook enorme problemen met mijn slaapbehoefte en mijn dag- en nachtritme.

Voordat ik ziek werd sliep ik gemiddeld zo'n 8 uur per dag, meestal ongeveer tussen 24.00 uur en 8.00 uur. Een vroege vogel ben ik nooit geweest. Toen ik ziek werd in 1990 sliep ik vrijwel meteen minimaal 12 uur per nacht. Dat is gebleven tot mijn derde psychose in 2001. Sinds die tijd slaap ik gemiddeld zo'n 14 uur per nacht.

Ik heb altijd grote problemen met mijn ritme gehad, maar in de periode tussen 2006 en 2013 was het haast ondraaglijk. Ik had een soort continu ritme waarin ik iedere dag ongeveer 1 uur later opstond en naar bed ging dan de dag ervoor. Soms was het een paar dagen achter elkaar ongeveer hetzelfde en dan weer zat er een dag tussen dat mijn ritme maar liefst 4 uur opschoof. Zodoende leefde ik voor de helft overdag en voor de helft 's nachts. Ik werd hier helemaal gestoord van. Niets leek te helpen. Totdat mijn broer op het idee kwam dat ik melatonine zou gaan slikken. Daar ben ik in oktober 2013 mee begonnen. Van de ene dag op de andere dag werd mijn ritme weer een beetje hanteerbaar en sliep ik ongeveer 15 uur per nacht, zo'n beetje tussen 24.00 uur en 15.00 uur. Wel heb ik nu nog minder energie dan voorheen en het hield al niet over.

Tom, Ruben, Wim, Gijs en Bernard hebben gelukkig bij lange na niet zulke problemen met hun dag- en nachtritme als ik die heb. Ruben en Gijs slapen zelfs maar 7 tot 8 uur per nacht, wat extreem weinig is voor psychiatrische patiënten.

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

dinsdag 12 december 2017

11: De psychiatrische patiënt en zijn behandeling

De behandeling van een psychiatrische patiënt bestaat uit een combinatie van praten en pillen. In het geval van schizofrenie is het denk ik 80-90% zoeken naar de beste medicijnen en slechts 10-20% praten. Ik heb nog nooit gehoord dat iemand alleen door te praten van zijn psychose is genezen. Ik moet hierbij met nadruk zeggen dat voor andere psychische ziekten een andere verhouding geldt en dat praten dan vaak beter werkt.

Medicijntrouw is niet het sterkste punt van veel psychiatrische patiënten. De psychiater schrijft 5 medicijnen voor, de patiënt neemt er slechts twee (of helemaal geen). Ook wil de patiënt altijd minder slikken dan voorgeschreven wordt. Ook ontbreekt er vaak iedere vorm van ziekte inzicht. Hoe zit het hiermee in mijn omgeving?'

Ik werd in mei 1990 opgenomen met een psychose. Ik werd behandeld met antipsychotica die snel aansloegen. Het probleem was alleen dat ik eigenlijk geen medicijnen wilde slikken. Als ik medicijnen moest slikken dan kon ik net zo goed dood zijn vond ik. Ik vergat voor het gemak dat half Nederland pillen slikt. Omdat ik geen medicijnen wilde slikken, vroeg ik dagelijks of de dosering omlaag kon. Dat ging natuurlijk niet lang goed en toen kreeg ik opnieuw een psychose. Op een gegeven moment viel het kwartje, kreeg ik wat inzicht in mijn ziekte en slikte ik trouw mijn medicijnen of kreeg ik regelmatig een depotinjectie.
Nu ben ik erg medicijntrouw en waarschuw ik anderen als ze van plan zijn om te minderen of zelfs om helemaal te stoppen met medicijnen. Wel let ik er op dat de psychiater niet te veel voorschrijft.

Mijn vader maakte een zootje van zijn behandeling. Gedurende de laatste 10 jaar van zijn leven zat daar een min of meer vast patroon in. Mijn vader werd opgenomen in een psychiatrisch ziekenhuis. Daar kreeg hij gedwongen medicatie, werd goed gevoed, gewassen en gekleed. Na ongeveer een half jaar was hij aardig opgeknapt en wilde hij weer naar huis. Dat mocht. Eenmaal thuis was zo'n beetje het eerste wat mijn vader deed het stoppen met het innemen van zijn medicijnen. Een tijdje ging het redelijk, dan raakte mijn vader weer in de war, begon slecht te eten en vermagerde weer aanzienlijk. Na een aantal maanden was de toestand zo erg dat ze hem weer gedwongen opnamen. Deze hele cyclus heeft zich een keer of 10 herhaald, alleen gedurende de laatste 2 jaar van zijn leven zat hij in een verzorgingstehuis en knapte hij weer aanzienlijk op.

Over mijn vrienden valt te melden dat ze vrij medicijntrouw trouw zijn, maar wel altijd hun medicatie willen verminderen. Ik waarschuw ze daar altijd voor, maar toch wordt er af en toe iemand psychotisch. Gijs werd tot enkele jaren terug ieder jaar wel een keer psychotisch, maar hij lijkt nu met nieuwe medicatie wat stabieler.

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

zondag 10 december 2017

10: De psychiatrische patiënt en zijn zelfverzorging

Met de zelfverzorging van de meeste psychiatrische patiënten is het niet best gesteld. Ze dragen kapotte kleren met vlekken, ze hebben ongewassen lang haar, enorme verwilderde baarden en ze dragen een geurkegel met zich mee, meestal bestaande uit een combinatie van oud zweet, een verschraalde dranklucht en een rooklucht. Is dit een cliché, of is dit de trieste waarheid? Ik vrees dat het het laatste is. We zullen zien hoe het ermee zit in mijn omgeving.

Zelf heb ik de nodige moeite met mijn zelfverzorging. Tijdens dagtherapie, die ik 9 maanden heb gevolgd van oktober 1990 tot juli 1991 is het continu een van mijn doelen geweest om iedere dag te douchen in plaats van 2 keer per week. Geen wonder dat mijn huisgenoten op de studentenflat waar ik woonde er regelmatig over klaagden dat ik stonk.
Later werd dat (iets) beter. Omdat het nu eenmaal sociaal onacceptabel is om te stinken ga ik nu minimaal om de dag onder de douche, scheer ik me meestal om de dag en trek ik altijd schoon ondergoed en schone sokken aan. Natuurlijk let ik hier extra op als ik een afspraak heb met een vrouw of als ik ergens ga logeren. Kortom, het probleem is enigszins onder controle.

Mijn vader was na het uitbreken van zijn ziekte veranderd van een ijdel iemand die er altijd oplette hoe hij eruit zag tot iemand zonder enig gevoel voor decorum. Zijn kleren zaten vol vieze vlekken, en zijn haar en met name zijn baard waren enorm verwilderd. Op de een of andere manier is mij nooit zo opgevallen dat hij stonk, maar dat kan ook gekomen zijn door de enorme rooklucht die altijd in zijn woning hing. Met name een kort broekje dat hij zomers droeg, dat ooit wit was geweest, maar nu vol vieze vlekken zat was berucht. Zoals een vriend van mij en mijn vader zei: "Dat vieze korte broekje kennen wij hier allemaal". Triest dieptepunt van mijn vader was dat hij aan het eind van zijn leven toen hij voor mij de deur opendeed toen ik hem op kwam zoeken op zijn flat gekleed was in slechts een luierbroekje. Bij mijn zus en mijn broer deed hij ook de deur open met alleen een luier aan..

Hoe zit het met mijn vrienden?
Gijs heeft zich op een bijeenkomst van Ypsilon (vereniging van familieleden van psychotische mensen) ooit beroemd gemaakt met zijn opmerking "Ik ga me douchen als mijn haar vettig begint te worden". Over hoe vaak dat precies was, wilde hij zich niet uitlaten. Overigens ziet hij er verder altijd netjes uit.
Wim droeg vaak kleren met vlekken en rook om het zo maar te zeggen niet heel erg fris. Op zijn werk kreeg hij er bijna dagelijks commentaar over. Wim is iemand die met twee maten mat: hij vond het niet erg als hij zelf stonk, maar als hij een leuke vrouw tegenkwam vond hij het natuurlijk wel prettig als die lekker rook. Gelukkig gaat het nu beter met hem. Hij doucht en scheert zich nu dagelijks en trekt ook dagelijks een schoon overhemd aan. Wij, zijn vrienden en zijn collega's hebben nu geen klachten meer.
Over Tom, Ruben en Bernard valt niets bijzonders te melden, ze zien er netjes uit en ruiken fris.

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

vrijdag 8 december 2017

9: De psychiatrische patiënt en zelfmoord

Een tante van mijn vaderskant heeft een overdosis slaappillen genomen.
Een huisgenoot van een studievriend is van een flat gesprongen.
Een vriend van een vriendin van mijn zus heeft zich vergast in zijn auto.
Een jongen die ik kende is door zijn vriend gevonden nadat hij zich had opgehangen.
Een vriend van een vroegere huisgenoot is voor de trein gesprongen.
Een oud-leraar van de middelbare school is ook voor de trein gesprongen.

Er zijn meerdere methoden om de natuur een handje te helpen. Hoe sta ik tegenover zelfmoord?

Het is een onderwerp waar ik vaak bij heb stilgestaan en veel over heb nagedacht. Zelf heb ik het vaak overwogen, maar (tot dusver) nog nooit een poging ondernomen. Hoe zit dat?

In de eerste jaren van mijn ziekte heb ik er vaak over gedacht, zeg maar van 1990 tot 1995. Daarna heb ik gedurende 16 jaar, van 1995 tot 2011 nauwelijks zelfmoordgedachten gehad. In 2011 ben ik 3 weken opgenomen geweest en sinds die tijd heb er toch wel ongeveer 1 keer in de maand last van.
Hoe ga ik hiermee om? Praten over zelfmoord is een van de laatste taboes die er nog zijn.

Ik heb het grote geluk dat ik er met mijn behandelaars en vooral met een aantal van mijn vrienden over kan praten. Inmiddels is het zo dat iedereen in mijn vriendenkring weet dat ik daar regelmatig last van heb. Zelfmoordgedachten komen bij mij op zoals een wolk voor de zon schuift. Het ene moment lijkt alles in orde en even later zijn ze er. Meestal gebeurt dat s'avonds voor 22.00 uur. Gelukkig is dat een tijd dat ik nog een goede vriend of vriendin kan bellen om wat stoom af te blazen. Na een gesprek van 20 minuten gaat het meestal weer, en als het niet zo is, dan bel ik nog iemand.

Op dit moment ben ik bezig om met een ervaringsdeskundige de dingen die me belasten en de dingen die me steunen in beeld te brengen met behulp van een methode die met blokjes werkt. Het werkt in ieder geval zeer inzichtgevend. Over de vraag wat de toekomst zal brengen durf ik niet veel te zeggen. Ik acht het zeer wel mogelijk dat ik ooit onder een trein zal lopen, maar ik hoop dat ik een natuurlijke dood zal sterven. Hoe oud ik zal worden maakt mij niets uit. Of ik vanavond in bed sterf, of dat ik 90 jaar oud (onwaarschijnlijk!) word, ik vind het best.

Van mijn vader weet ik dat hij ook regelmatig aan zelfmoord dacht. Toen ik nog op de middelbare school zat heb ik een keer op zijn bureau een afscheidsbrief voor ons gevonden. Ik schrok mij te pletter. Ook heb ik van een oom van moederszijde wel eens gehoord dat mijn vader met een mes op hem afkwam en zei dat hij zich van kant wilde maken. Mijn oom vroeg heel beleefd of hij het mes alvast moest slijpen.
De laatste paar jaren van zijn leven vroeg mijn vader altijd als ik op bezoek kwam wat ik ervan vond als hij euthanasie liet plegen. Ik gaf altijd een ontwijkend antwoord. Aan mijn zus en aan mijn broer vroeg hij dat ook regelmatig.

Met mijn vrienden met schizofrenie praat ik eigenlijk bijna nooit over mijn zelfmoordgedachten. Ik ben bang dat het voor hen te dichtbij zou komen. Van Tom weet ik dat hij ook wel eens zulke gedachten heeft, maar hij is vrij stil van aard, dus hoe erg die gedachten bij hem zijn kan ik moeilijk beoordelen.

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

woensdag 6 december 2017

8: De psychiatrische patiënt en de dood

Psychiatrische patiënten (niet alleen schizofrenie patiënten) sterven gemiddeld 15 jaar jonger dan gezonde mensen. Hoe komt dat?

Er zijn een aantal oorzaken aan te wijzen. Allereerst pleegt 10% van de schizofrenie patiënten vroeg of laat zelfmoord. Verder denk ik dat het niet zozeer aan de psychische ziekte zelf ligt als wel aan bijkomende kwalen die vaak optreden naast een psychische ziekte:
- Veel patiënten roken
- Veel patiënten drinken buitensporig
- Veel patiënten hebben een overgewicht
- Veel patiënten hebben last van suikerziekte
- Veel patiënten eten ongezond
- Veel patiënten hebben weinig lichaamsbeweging
- Veel patiënten hebben weinig sociale contacten

Hoe zit dat in mijn omgeving?
Ik probeer om zo gezond mogelijk te leven. In veel opzichten doe ik het goed: ik rook niet (heb ik ook nooit gedaan), ik drink niet, ik probeer om 1 uur per dag te wandelen, ik heb genoeg sociale contacten en ik eet redelijk gezond (wel te veel!). Ik heb wel last van een fors overgewicht, ik weeg bijna 120 kilo.

Mijn vader deed het in alle opzichten wat minder: hij rookte als een ketter, 3 pakjes per dag, hij dronk hele sloten bier (ik schat dat hij in zijn leven meer dan 40 kubieke meter bier heeft gedronken, oftewel zo'n 133.333 flesjes bier, dat is een aangesloten rij lege bierflesjes vanaf Utrecht centraal station tot aan de rand van Zeist). Hij deed vrijwel niets aan lichaamsbeweging. Tot de laatste 5 jaar van zijn leven maakte hij nog wel eens een wandelingetje van 1 kilometer. Hij stopte dan iedere 250 meter om op een bankje een sigaret te roken en deed zo een uur over zijn wandeling. Hij at slecht, een typische maaltijd bestond uit een camembert en een bakje kwark. Hij had weinig vrienden. Alleen had hij geen last van overgewicht, hij was juist erg mager. Ondanks zijn levensstijl is mijn vader 72 jaar oud geworden.

Over mijn vrienden valt niet zo veel bijzonders te vermelden. Gijs rookt, is verder slank en leeft redelijk gezond. Dan hebben we de club van de zware jongens. Wim woog ooit 135 kilo, en is tot onze grote verbazing 50 kilo afgevallen en zit nu al zo'n 3 jaar rond de 85 kilo. Vroeger was hij een soort van vuilnisvat dat alles at wat je hem voorschotelde. Nu lijkt hij zijn eetgewoonten aardig in de hand te hebben. Hij drinkt niet en is gestopt met roken.
Ruben is ook gestopt met roken. Als enige van ons doet hij nog wat aan sport. Hij fietst vrij veel (gaat zelfs op fietsvakantie) en hij loopt regelmatig hard.
Bernard is ook gestopt met roken. Dat heeft hij gedaan omdat zijn kleinzoon van 3 jaar oud vond dat opa Nor (snor) stonk. Hij drinkt af en toe wel eens een paar biertjes. Bij doorvragen blijkt een paar een stuk of tien te zijn.
Tom is ook gestopt met roken. Hij had tot voor kort een auto en beweegt veel te weinig.

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.


maandag 4 december 2017

7: De psychiatrische patiënt en vriendschap

Het is een cliché dat psychiatrische patiënten weinig of geen vrienden hebben. Velen zouden alleen hun oude moeder hebben en eventueel een broer of zus die nog enigszins om hun geeft. In hoeverre is dat waar?

Zelf heb ik een zeer uitgebreide vriendenkring, zelfs vergeleken met de meeste gezonde mensen. Er zijn ongeveer 15 mensen die ik vaak zie en/of met wie ik erg close ben. Dan zijn er nog een stuk of 30 mensen die ik af en toe zie. Ik geloof niet in de stelling dat ware vriendschap iets uiterst zeldzaam is. Het hangt er ook maar vanaf wat je wensen zijn. Zelf ben ik vrij makkelijk in de omgang en ik stel geen eisen aan vrienden. Het is al fijn als er een vriendschappelijk contact is en dat je elkaar graag ziet. Wel ben ik bijna altijd degene die het initiatief neemt. Dat vind ik prima, dan kan ik vrienden zien op tijdstippen waarop het mij uitkomt. De meeste van mijn vrienden komen naar mij toe en een afspraak is bijna altijd in combinatie met een gezamenlijke avondmaaltijd. Gemiddeld vier tot vijf keer per week krijg ik eters en dan kook ik, of we gaan samen naar de Indonesiër. Het enige wat met al mijn vrienden moet kunnen is een fatsoenlijk gesprek voeren. Verder eet ik met de meesten, ga met de een wandelen, met de ander kijk ik een dvd en met weer een ander speel ik een spelletje kolonisten van Catan. Verder houd ik de verjaardagen van al mijn vrienden bij door even te bellen als ze jarig zijn, bel ze regelmatig tussendoor om te horen hoe het gaat en zoek ze op als ze in het ziekenhuis liggen.

Mijn vader klaagde altijd over zijn eenzaamheid. Hij zag in zijn laatste jaren alleen mijn broer en een hulpverlener nog met enige regelmaat. Ik vond mijn vader een onaangename man die regelmatig erg bot naar mij en andere mensen was en ik heb hem nooit ook maar enige moeite zien doen om vrienden te maken. Als ik bij hem op zijn flat in Tilburg op bezoek kwam, dan haalde hij wat drinken en wat nootjes in huis en vond dat hij daarmee zijn taak als vader vervuld had.

Gijs, Tom, Ruben, Wim en Bernard hebben allemaal een aantal goede vrienden, dus voor hen geldt het cliché ook niet. Wel geldt voor hen dat veel van hun vrienden lotgenoten zijn, dus mensen met wie het wat minder goed gaat.

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

zondag 3 december 2017

6: De psychiatrische patiënt en zijn familie

Voor de meeste psychiatrische patiënten is hun familie en dan met name meestal hun moeder en in veel mindere mate hun vader en eventuele broers of zussen, hun belangrijkste steunpilaar. Voor familie geldt dat je ze voor je hele leven hebt en dat ze jou als het goed is nooit in de steek zullen laten, hoe slecht het ook met je gaat. Vrienden zijn een ander verhaal: jij kiest hen uit en zij kiezen jou uit als je wat in elkaar ziet. Als het slechter gaat met een van beiden, dan gaat de ander meestal zijn eigen weg.

Toen mijn moeder nog leefde was zij zoals al eerder gezegd verreweg de belangrijkste steunpilaar in mijn leven. Omdat mijn vader ook psychiatrisch patiënt was had ik nooit veel aan hem. Na de dood van mijn moeder hebben gelukkig mijn zus en mijn broer voor een groot deel haar plaats ingenomen.  Ik zie ze allebei ongeveer eens per twee maanden. Ook heb ik een goed contact met een aantal familieleden, er zijn 2 tantes en 1 oom die ik af en toe zie, plus 3 neven.

Toen mijn vader ziek werd, waren zijn beide ouders al dood. Mijn vader had een oudere broer die zwerver was en drie oudere zussen. In zijn jeugd was hij ontzettend verwend, misschien dat hij daardoor voor altijd verpest was. Zijn oudste zus was getrouwd met een Duitser en woonde in Bonn in Duitsland, die zag hij maar zelden. Zijn middelste zus woonde in Hoogeveen en wilde geen contact met mijn vader nadat hij ziek was geworden. Zijn jongste zus woonde met haar 18 jaar oudere man in de buurt, in Oisterwijk. Zij is een jaar of drie lang een keer in de week wezen schoonmaken bij mij vader. Hij deed daar niets voor terug en had nog commentaar ook. Tot 1998 kwam ik 3 keer per maand op bezoek bij mijn vader. Mijn zus kwam iets minder vaak. Toen mijn broer op de middelbare school zat van 1988 tot 1994, kwam hij iedere zaterdag bij mijn vader langs. Hij deed dan eerst de opgestapelde vaat van de afgelopen week, dan kookte hij voor zichzelf en mijn vader, en vervolgens deed hij weer de vaat. Hij heeft er nooit over geklaagd. Tussen pakweg 2005 en 2010 hadden wij alle drie nauwelijks contact met mijn vader. Gedurende de laatste 3 jaar van zijn leven kwam mijn broer eens in de drie weken op bezoek, hij regelde veel voor mijn vader, waaronder zijn financiën. Mijn zus en ik kwamen af en toe op bezoek.

Wim had altijd een moeizaam contact met zijn vader. Uit de verhalen van Wim komt zijn vader naar voren als een moeilijke man die veeleisend was en weinig begrip had voor Wim en zijn eveneens (nog veel erger) zieke broer Klaas. Wim had na het overlijden van zijn vader een heel hecht contact met zijn moeder, hij zag haar gedurende de laatste jaren van haar leven 5 keer per week. Wim is de enige van zijn familie die nog contact heeft met Klaas. Wim belt zijn andere broer en zijn twee zussen zeer regelmatig en hij ziet hen af en toe.

Hoe het contact van Gijs met zijn vader was weet ik niet, maar zijn moeder zag hij heel vaak. Met zijn zus en de familie van zijn vriendin heeft hij ook een goed contact.

Bernard had heel veel contact met zijn ouders toen ze alle drie in Koudum woonden. Hij zag hen dagelijks. Toen zijn vader overleed is zijn moeder verhuisd naar de provincie Utrecht. Bernard is haar achterna gegaan en heeft de laatste jaren van haar leven bij haar in huis gewoond totdat dat niet meer ging. Met zijn twee kinderen (een dochter en een zoon) heeft hij altijd een goed contact gehad, zij het dat hij zijn dochter veel meer ziet dan zijn zoon. Sinds Bernard in de provincie Utrecht woont ziet hij zijn dochter minimaal een keer per week en past dan op bij zijn twee kleinzoons. Bernard heeft ook een goed contact met twee van zijn zussen, de andere twee willen tot zijn verdriet geen contact meer met hem.

Tom heeft heel veel contact met zijn familie. Hij zoekt zijn ouders minstens twee keer per week op in Zeist. Zijn twee broers en zijn zus en hun partners en kinderen ziet hij ook zeer regelmatig. Daar ben ik wel een beetje jaloers op. Ik zou willen dat ik mijn zus en broer en hun gezinnen ook zo vaak zag. Ook met zijn verdere familie heeft Tom een zeer hechte band. Hij is een maand geleden speciaal voor de begrafenis van een tante naar Italië gereisd. Dat zou mij echt te ver zijn.

Ruben ziet net als ik zijn familie niet zo heel vaak. Ik geloof dat hij zijn ouders en zijn zus ongeveer een keer per maand ziet. Vaker dan ik mijn broer en zus zie, maar toch niet heel veel. Volgens mij heeft hij er ook niet zo veel behoefte aan.

Zoals uit bovenstaande blijkt is het contact van mijn vrienden met hun familie over het algemeen redelijk intensief. Allemaal zien zij hun familie vaker dan ik dat doe, maar ik bel dagelijks (mijn zus) of om de dag (mijn broer) dus ik ben ook redelijk tevreden.

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

donderdag 30 november 2017

5: De psychiatrische patiënt en de liefde

Bijna ieder mens en zeker ook bijna iedere psychiatrische patiënt wil graag een stabiele langdurige relatie met een vrouw of man naar zijn of haar keuze. Helaas blijkt dat voor velen onder ons dat niet is weggelegd. Uit onderzoek blijkt dat slechts 10% van de lijders aan schizofrenie of aanverwante ziekten een partner heeft.

Zelf heb ik het geluk van een relatie met een vrouw ook nooit gekend. Ik ben vaak genoeg verliefd geweest. Toen ik jong was, was ik erg verlegen en durfde ik geen actie te ondernemen. Eenmaal ziek geworden zat ik in een soort van leven dat ik een eventuele vriendin niet zou willen aandoen. Bovendien lig ik niet zo goed in de relatiemarkt: ik heb een erg vervelende ziekte, geen baan en heb last van een fors overgewicht. Ik zou nog steeds graag een vriendin willen hebben, maar zie dat niet snel gebeuren. Betaalde liefde heb ik wel eens geprobeerd, maar daar word ik ook niet echt gelukkig van.

Mijn vader was al bijna tien jaar getrouwd toen hij ziek werd. Toen hij trouwde was hij een knappe man om te zien, lang, slank en erg ijdel. Uit betrouwbare bron heb ik vernomen dat hij ook vaak achter andere vrouwen dan mijn moeder aanzat. Na het uitbreken van zijn ziekte heeft het nog negen jaar geduurd voordat mijn moeder scheidde van mijn vader. Volgens mij heeft mijn vader daarna nooit meer een relatie gehad. Toen hij de 65 al gepasseerd was vertelde hij ons dat hij verliefd was op zijn vrouwelijke psychiater van 35 jaar. Toen ik hem vroeg of dat niet een beetje vreemd was, zo'n groot leeftijdsverschil zei hij dat dat niets uitmaakte. Om dat even in perspectief te plaatsen vroeg ik wat hij zou doen als een vrouw van 95 verliefd op hem zou worden. "Je denkt toch zeker niet dat ik gek ben" was zijn antwoord.

Van mijn vrienden heeft alleen Gijs een vriendin. Ze kenden elkaar al voordat hij ziek werd en zij heeft hem nooit verlaten. Zelf vind ik Gijs niet altijd even makkelijk in de omgang dus daar verbaas ik mij wel enigszins over.

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

woensdag 29 november 2017

4: De psychiatrische patiënt en werk

Er wordt er nogal wat werk van gemaakt om psychiatrische patiënten weer aan het werk te krijgen. In de huidige maatschappij ligt dat ook voor de hand, iedereen wordt geacht om zijn steentje bij te dragen. Lukt dat ook?

Bij mij is dat niet gelukt, nadat ik ziek werd heb ik nog 2 keer een baantje gehad, een keer voor een maand en een keer voor een week en sinds oktober 1992 heb ik nooit meer betaalde arbeid verricht. Achteraf denk ik wel eens bij mijzelf dat ik met wat meer stimulans toch wel wat had kunnen werken, al was het dan in deeltijd. Misschien had mijn leven er dan anders uitgezien. Nu is het denk ik te laat, ik heb zo verschrikkelijk weinig energie dat dat gewoonweg niet meer lukt.

Wel heb ik een tijd vrijwilligerswerk gedaan. Ik heb gekookt bij de Steiger, een eetcafé in Zeist. Ik heb geholpen met het ordenen van het archief bij de Stichting Lekker Dier in Utrecht. Bij het jongerencentrum Ekko in Utrecht heb ik gekookt en in de filmgroep gezeten. In de kringloopwinkel in Zeist heb ik boeken uitgezocht, geprijsd en in de kast gezet. En als laatste heb ik bij de Vollenhof in Zeist gekookt. Sinds ik in Utrecht woon (vanaf 2007) heb ik geen vrijwilligerswerk meer gedaan in verband met een verstoord dag- en nachtritme en een gebrek aan energie.

Al snel tijdens mijn ziekte heb ik mij geconcentreerd op andere dingen, te weten een redelijke zelfverzorging en een goed contact met de mensen om me heen. Over dat eerste punt vertel ik later meer, maar ik ben er wel in geslaagd om een heel leuke en gevarieerde vriendenkring te behouden en verder op te bouwen.

Mijn vader zat in het onderwijs als leraar wiskunde en scheikunde. Nadat hij ziek werd kreeg hij zoals in die tijd gebruikelijk een heel royale uitkering via de WAO. Hij heeft nooit meer gewerkt, de noodzaak bij hem was ook niet zo aanwezig want hij kon royaal leven van de WAO.

In mijn vriendenkring zijn de ervaringen wisselend.
Wim is er ondanks zijn ziekte in geslaagd om altijd 32 uur per week te blijven werken.
Gijs schnabbelt wat als boekhandelaar en werkt veel als vrijwilliger bij de cliëntenraad.
Tom is er met enige moeite in geslaagd een baan bij de sociale werkvoorziening te krijgen en werkt daar van maandag tot donderdag 5 uur per dag.
Ruben werkt ook, momenteel met wisselende uren.
Bernard die al wat ouder is vind het allemaal wel best. Hij geniet van zijn vrije tijd en zorgt een dag per week voor zijn kleinkinderen.

Als ik dit op een rijtje zet, dan lijkt het erop dat hoe korter geleden het was dat iemand ziek werd, hoe groter de kans dat hij of zij betaald werk heeft gevonden.

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

maandag 27 november 2017

3: Mijn ouders

Voordat ik verder ga met mijn stukjes over de psychiatrische patiënt , wil ik het over mijn ouders hebben.

Mijn moeder was een hardwerkende, zorgzame vrouw met heel veel discipline en doorzettingsvermogen. Ze komt in de komende stukjes niet meer aan bod omdat ze geen psychiatrische patiënt was. Ik heb heel veel steun aan haar gehad gedurende de eerste 8 jaar van mijn  ziekte. Helaas is ze in 1998 op veel te jonge leeftijd (61 jaar) gestorven aan kanker. Van haar heb ik geërfd: de vaardigheid in sociale contacten, organisatievermogen en het goed kunnen koken. Helaas heb ik haar discipline en doorzettingsvermogen niet geërfd. Toen ze nog leefde belde ik haar dagelijks en logeerde ik 3 keer per maand een lang weekend bij haar in het flatje in Tilburg. Omdat ze samenwoonde met haar vriend, had ze dit flatje met name speciaal voor mij gekocht zodat ik kon blijven logeren. Sinds haar dood bel ik mijn zus iedere dag. Mijn broer belde ik aanvankelijk ook iedere dag, maar nu bel ik nog om de dag, tussen 20.00 uur en 21.30 uur s'avonds.

Mijn vader was een kleurrijk man. Ik mijn jeugd mocht ik hem ondanks zijn ziekte graag. Er mocht van hem veel meer dan van mijn moeder. Dat mijn vader niet bepaald een modelvader was had ik toen niet in de gaten.
Veel anekdotes die met mijn vaders ziekte te maken hebben, komen in de komende stukjes aan bod. Toen ik net ziek was in 1990 en 1991 had ik een vrij goed contact met mijn vader. Helaas is dat niet zo gebleven.

In de laatste 10 jaar van zijn leven zag ik hem maar weinig en ergerden wij ons in toenemende mate aan elkaar. Mijn waardering voor mijn vader is gedurende de laatste 15 jaar (hij is in 2013 overleden) steeds verder gedaald, in tegenstelling tot de waardering voor mijn moeder die na haar vroegtijdige dood steeds meer is gestegen. Van mijn vader heb ik geërfd: zijn rekenkundig talent en het talent voor exacte vakken, zijn vaardigheid in het schaken, zijn plezier in het lezen en zijn eigenwijsheid. Helaas heb ik ook zijn gevoeligheid voor een psychiatrische ziekte van hem geërfd. Wat ik hem het meest kwalijk neem, hoewel hij hier volstrekt niets aan kan doen, is dat ik zijn genen heb geërfd.

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

zaterdag 25 november 2017

2: Ik als psychiatrisch patiënt

Ik ben in 1966 in Tilburg geboren. Toen ik 7 jaar oud was werd mijn vader ziek en kreeg hij de diagnose schizofrenie. De ziekte van mijn vader heeft mijn leven tot mijn 18e erg beïnvloed. Er was altijd mijn vader die thuis was, bier dronk, rookte en commentaar op van alles en nog wat leverde. Mijn moeder had drie taken: ze werkte, ze had de zorg voor het huishouden en de drie kinderen en ze moest voor mijn vader zorgen. Toen ik 17 jaar oud was zijn mijn ouders gescheiden.

Tot mijn 23e jaar is mijn leven redelijk normaal verlopen. Ik ben geslaagd voor het Atheneum en heb 5 jaar fysische geografie gestudeerd op de universiteit van Utrecht. In mei 1990 ging het mis. Ik had het druk met een stage lesgeven op de middelbare school en draaide volledig door. Ik kreeg een zware psychose. Vrienden van mij vroegen zich af hoe ze mij het beste konden helpen en zorgden ervoor dat ik vrij snel hulp kreeg en in een psychiatrische inrichting terecht kwam. Ik heb 4,5 maand in Den Dolder gezeten.

Mijn leven is daarna nooit meer hetzelfde geweest. Ik heb nog geprobeerd om mijn studie weer op te pakken, maar dat werd geen succes. Niet veel later kreeg ik een Wajong-uitkering. Het is me met zeer veel moeite gelukt om mijn leven min of meer op de rails te zetten. Dat wil zeggen, niet in vergelijking met gezonde mensen, maar met andere psychiatrische patiënten. Ik wil in de komende stukjes ingaan op hoe mijn leven en dat van de andere patiënten om mij heen eruit ziet op verschillende gebieden van het leven.

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

donderdag 23 november 2017

1: Hoe het is om te leven als psychiatrische patiënt

De komende weken wil ik een serie van 20 stukjes publiceren waarvan dit het eerste is, waarin ik beschrijf hoe het is om te leven als psychiatrische patiënt. Ik baseer me hierbij op mijn persoonlijke ervaringen, die van mijn vader, die van een vijftal goede vrienden, die van een aantal mensen die ik minder goed ken en op wat ik heb gelezen. De stukjes zal ik steeds om de dag plaatsen.

Eerst iets over de term patiënt, een term die ik bewust gebruik. Tegenwoordig is het mode in de psychiatrie om de term cliënt te gebruiken. Daar ben ik het niet mee eens, de term cliënt suggereert een gelijkwaardige relatie tussen zorgvrager en zorgverlener en die is er in de psychiatrie nog lang niet en zal er als je het mij vraagt ook nooit komen. Als psychiatrisch patiënt is het nu eenmaal zeer moeilijk om met enige kennis van zaken over je eigen behandeling te kunnen oordelen.

Met psychiatrische ziekte bedoel ik in ons geval schizofrenie of verwante ziekten. Mijn diagnose luidt: een psychoaffectieve stoornis met bipolaire component. Dit is een soort tussenvorm tussen de klassieke schizofrenie waarin psychotische episoden centraal staan en het manische depressieve ziektebeeld waarin manische perioden worden afgewisseld met depressieve perioden. Gelukkig heb ik (tot nu toe) relatief weinig last gehad van depressieve perioden.

Schizofrenie is een van de meest ernstige psychische ziekten die wereldwijd bij ongeveer 1% van de mensen voorkomt.  Grofweg zijn hierbij twee soorten verschijnselen: de positieve en de negatieve. De positieve verschijnselen zijn: het hebben van hallucinaties (vooral van het gehoor, het beruchte stemmen horen), paranoia (achtervolgingswaanzin) en allerlei soorten van wanen (denken dat de hele wereld om jou draait, of dat je Napoleon, Jezus, Mohammed of zelfs God bent). Ik dacht een tijdje dat dat laatste het geval was. Toen ik mijn moeder eens vroeg of ze niet blij was, dat ze de moeder van God was, antwoordde ze: "Ik heb liever dat je gewoon Erik bent". Deze verschijnselen zijn over het algemeen goed te behandelen met de juiste antipsychotica.

Negatieve verschijnselen zijn: het hebben van een gebrek aan energie, een slechte zelfverzorging, het moeite hebben met sociale contacten, veel slapen, lusteloosheid. Deze verschijnselen zijn veel moeilijker te behandelen met medicijnen.

Van de zes mensen die nog leven word ik waarschijnlijk het meest gehinderd in mijn leven door mijn ziekte. Ik slaap idioot veel en heb heel weinig energie. Gelukkig is mijn concentratievermogen nog vrijwel intact en kan ik makkelijk lange teksten lezen en stukjes schrijven. Bij mijn vrienden ligt dat anders. Ze hebben (veel) meer energie, maar kunnen zich moeilijker concentreren. Mijn vader was een geval apart.

Bij deze stukjes moet men goed in het oog houden dat het hier gaat om mensen (uitgezonderd mijn vader) met wie het relatief goed gaat. We zorgen redelijk voor onszelf, wonen op onszelf, wassen en kleden ons fatsoenlijk, doen in meer of mindere mate het huishouden, eten vrij gezond,  hebben leuke vrienden en sommigen onder ons werken zelfs.

Bij de stukjes over mijn vrienden zijn gefingeerde namen gebruikt.

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom

dinsdag 21 november 2017

Dvd: Monsieur Verdoux

Monsieur Verdoux (Verenigde Staten, 1947): 118 minuten: Regisseur: Charles Chaplin

Monsieur Verdoux PosterHenri Verdoux (Charles Chaplin) heeft 30 jaar als kassier voor een bank gewerkt en wordt ontslagen als gevolgd van de crisis. Hij is getrouwd en heeft een invalide vrouw en een zoon.

Om aan geld te komen moet hij een alternatief bedenken en wordt hij een soort van Blauwbaard.

Verdoux is een charmante man van middelbare leeftijd en hij spoort rijke weduwen op, maakt hen het hof, trouwt met ze, vermoordt ze en strijkt vervolgens de erfenis op.

Ondanks dit cynische gegeven is dit een komische film met veel zwarte humor en ook de nodige slapstick.

"Monsieur Verdoux" is de laatste topfilm die Chaplin gemaakt heeft. Zeer onderhoudend!

 

zondag 19 november 2017

Dvd: La meglio gioventu

La meglio gioventu (Italië, 2003): 6 uur: Regisseur Marco Tullio Giordana

La meglio gioventù PosterJe zou "La meglio gioventu" kunnen omschrijven als 40 jaar Italiaanse geschiedenis aan de hand van de lotgevallen van twee broers.

Het is 1966 en de twee broers Nicola en Matteo, die allebei met zeer goede eindcijfers voor de middelbare school zijn geslaagd, besluiten om samen met twee vrienden op vakantie te gaan. Nicola heeft als vrijwilliger gewerkt met de psychisch gestoorde Giorgia die hij in een opwelling besluit om mee te nemen. Uiteindelijk wordt Giorgia tijdens de vakantie in Noord Italië meegenomen door een aantal carabieneri als ze niet kan verklaren met wie en waarom ze daar is.

Matteo breekt de vakantie af en besluit om bij de politie te gaan. Nicola reist in zijn eentje door naar Noorwegen, waar hij prachtige landschappen en de liefde vindt, in de persoon van Giulia. Ze reizen samen terug naar Italië als ze horen dat er in Florence een overstroming is geweest.

In de rest van de film worden de lotgevallen van Nicola en Matteo verhaald, terwijl tegelijkertijd wordt stilgestaan bij de grote gebeurtenissen uit de Italiaanse geschiedenis tussen 1966 en 2003.

"La meglio gioventu" was oorspronkelijk gemaakt als een serie voor de Italiaanse televisie, maar is wegens groot succes internationaal uitgebracht als bioscoopfilm. In Nederland was de film destijds zeer geliefd.

Ik vind het een prachtige film, met eigenlijk maar een kanttekening: de belangrijke gebeurtenissen in de geschiedenis worden getoond, maar zijn eigenlijk niet goed met het verhaal van de beide broers verweven. In dat opzicht kun je deze film vergelijken met het prachtige Duitse "Heimat", waarin de belangrijke gebeurtenissen uit de Duitse geschiedenis veel meer met het verhaal van de familie Simon verweven zijn.

Als je enthousiast bent over "La meglio gioventu", dan loont het ook om naar "Le cose che restano" te kijken die een paar jaar later is uitgebracht en natuurlijk ook naar "Heimat".

  

vrijdag 17 november 2017

Dvd: High Noon

High Noon (Verenigde Staten, 1952): 81 minuten: Regisseur Fred Zinnemann

Klokslag 12 PosterWill Kane (Gary Cooper) is net getrouwd en zwaait af als sheriff van een klein plaatsje in het westen van de Verenigde Staten. Kane heeft ervoor gezorgd dat een paar zware criminelen achter slot en grendel zitten. De belangrijkste van hen is net vrijgekomen en heeft gezworen om Kane te doden.

Kane besluit om nog een dag langer de sheriff te zijn en zoekt hulp bij de bewoners van het stadje. Uit eigenbelang en lafheid durft niemand van de bewoners hem te helpen de 4 bandieten tegen te houden. Kane staat er dus alleen voor.

"High Noon" speelt zich geheel af in realtime, van 10.50 uur tot 12.10 uur. In het eerste uur van de film wordt de spanning langzaam opgebouwd en nadat de trein van 12.00 uur (high noon) is aangekomen met daarin de voornaamste bandiet volgt de ontknoping. Regelmatig komt een klok in beeld die aangeeft hoe laat het precies is.

"High Noon" is een prachtige western met een doorbraakrol voor Grace Kelly als de vrouw van Kane.

   

dinsdag 14 november 2017

Dvd: City lights

City Lights (Verenigde Staten, 1931): 87 minuten: Regisseur Charles Chaplin

City Lights Poster"City lights" was in mijn herinnering een van mijn top tien films aller tijden. Ik heb hem nu opnieuw bekeken.

Charlie Chaplin maakte "City lights" als een stomme film in 1931 toen alle films al met geluid werden opgenomen. Waarschijnlijk is het de laatste grote stomme film die ooit gemaakt is.

In het begin van de film wordt een enorm standbeeld onthuld. Chaplin doet op het beeld een dutje en schrikt wakker. Hij komt bij een kanaal en redt daar een man van zelfmoord. De man blijkt miljonair te zijn en neemt hem als vriend mee naar huis waar hij een feest geeft. De volgende dag is de man nuchter en moet hij niets meer van Chaplin weten.

Ook ontmoet Chaplin een blind bloemenmeisje op wie hij een oogje heeft. Als hij geld krijgt van de miljonair geeft hij dat aan het meisje zodat ze een operatie kan betalen om weer te kunnen zien. Even verderop zit er een geweldige boksscène in de film, waar Chaplin hoopt om gemakkelijk geld te verdienen.

"City lights" is zonder meer een prachtige film met veel slapstick. Toch staat hij nu niet meer bij mijn top tien films, maar wel bij mijn top 37. Warm aanbevolen voor liefhebbers van een stomme film!

   

zondag 12 november 2017

Het beste van het beste: de allerbeste films (en televisieseries) volgens Erik

Het leek mij wel leuk om een lijstje te maken van de allerbeste films en televisieseries die ik ooit heb gezien.  Het is een keuze uit de meer dan 1000 films en een klein aantal televisieseries die ik heb gezien. De meeste van deze films heb ik al besproken, de anderen worden vast binnen niet al te lange tijd ook weer eens bekeken en besproken. Van deze 37 films heb ik er 11 een sterretje gegeven, dat zijn de absolute topfilms. De 2 films die het meeste indruk op mij hebben gemaakt zijn in de eerste plaats Heimat en verder de Life-collectie van de BBC. De gegevens over de films komen uit de database van IMDB en de cijfers achter de regisseur zijn het aantal beoordelingen en de gemiddelde waardering op IMDB.

Atanarjuat (Canada, 2001): 172 minuten: Zacharias Kunak (5.781, 7,5)
Een familietwist tussen Inuit in de Canadese ijsvlakten.

Biutiful (Mexico, 2010): 148 minuten: Alejandro Gonzalez Inarritu (74.872, 7,5)
Een stervende man in Barcelona die zijn kinderen verzorgd achter wil laten.

Boyhood (Verenigde Staten, 2014): 165 minuten: Richard Linklater (294.623, 7,9)
De jonge Mason en zijn familie worden gevolgd vanaf dat hij 6 jaar oud is, totdat hij 18 wordt.

Brief encounter (Groot Brittannië, 1945): 86 minuten: David Lean (28.685), 8,1)
Een toevallige ontmoeting tussen twee getrouwde  mensen op een treinstation leidt tot een romance.

*Casablanca (Verenigde Staten, 1942): 102 minuten: Michael Curtiz (426.597, 8,5)
Een café-eigenaar in Casablanca (Humphrey Bogart) moet beslissen wat hij moet doen als hij zijn vroegere vlam (Ingrid Bergman) met haar man ontmoet.

City lights (Verenigde Staten, 1931): 87 minuten: Charles Chaplin (124.494, 8,6)
De liefde van Chaplin voor een blind bloemenmeisje in zijn laatste stomme film.

Le cose che restano (Italië, 2010): 6 uur: Gianluca Maria Tavarelli (205, 7,9)
Familiekroniek over een familie in Rome tegen de achtergrond van veranderende omstandigheden in Italië.

Dombo (Verenigde Staten, 1941): 64 minuten: Sam Armstrong (95.665, 7,3)
Vliegend olifantje in mijn favoriete Disneyfim na Sneeuwwitje

Il gattopardo (Italië, 1961): 186 minuten: Luchino Visconti (18.023, 8,1)
Een aristocratische familie in Sicilië wordt gevolgd in de periode rond de eenwording van Italië

*The general (Verenigde Staten, 1926): 67 minuten: Buster Keaton (60.236, 8,2)
Tijdens de burgeroorlog moet een zuidelijke machinist (Buster Keaton) een trein terughalen die door de noordelijke troepen is meegenomen. Met de duurste stunt uit de filmgeschiedenis.

La graine et le mulet (Frankrijk, 2007): 151 minuten: Abdellatif Kechiche (5.842, 7,4)
Een Algerijn op de werf van Marseille wordt ontslagen en heeft als droom een vis en couscous restaurant te beginnen.

*Heimat (1,2,3,4 en die Andere Heimat) (Duitsland, 1984-2013): Edgar Reitz
Heimat 1 (1984): (2.674, 8,8)
*Heimat 2 (1992): (30, 8,9)
Heimat 3 (2004): (528, 8,1)
Die andere Heimat (2013): (1.024, 8,0)
Familiekroniek van de familie Simon geplaatst in de Duitse geschiedenis van de 20e eeuw.
 
High noon (Verenigde Staten, 1952): 85 minuten: Fred Zinnemann (84.869, 8,0)
Western die zich geheel afspeelt in real-time.

De klompenboom (Italië, 1978): 186 minuten: Ermanno Olmi (3.983, 8,0)
Over een armoedige familie in Lombardije.

*The Life collection (Groot Brittannië, 1978-2005): David Attenborough
- Life on Earth (1978): 12 afleveringen van 54 minuten (2.172, 9,2)
- The living planet (1984): 12 afleveringen van 55 minuten (1.521, 9,1)
- The trials of life (1990): 12 afleveringen van 49 minuten (1.286, 9,0)
- Life in the freezer (1992): 6 afleveringen van 29 minuten (1.151, 8,6)
- The private life of plants (1995): 6 afleveringen van 49 minuten (2.105, 9,0)
- The life of birds (1998): 10 afleveringen van 49 minuten (2.278, 9,0)
- The life of mammals (2002): 9 afleveringen van 49 minuten en de laatste aflevering 59 minuten (3.290, 9,1)
- Life in the undergrowth (2005): 5 afleveringen van 50 minuten (3.005, 9,1)
Vernieuwende serie natuurdocumentaires van de BBC, die nog altijd toonaangevend zijn.

*M: einen stadt sucht eine mörder (Duitsland, 1931): 117 minuten: Fritz Lang (110.848, 8,4)
In Berlijn worden in korte tijd een aantal kinderen vermoord en gaat men op jacht naar de moordenaar.

Modern times (Verenigde Staten, 1936): 87 minuten: Charles Chaplin (163.583, 8,5)
Parodie van Chaplin over de industrialisering.

*The music box (Verenigde Staten, 1932): 29 minuten: James Parrott (5.405, 8,1)
Topper van Laurel en Hardy waarin een pianola een hele lange trap op moet worden gesjouwd.

North by northwest (Verenigde Staten, 1959): 136 minuten: Alfred Hitchcock (241.975, 8,4)
Thriller over een man die voor een ander wordt aangezien.

*Once upon a time in the west (Verenigde Staten, 1968): 164 minuten: Sergio Leone (240.895, 8,6)
Mooiste western ooit met prachtige muziek van Ennio Morricone.

*One flew over the cuckoo's nest (Verenigde Staten, 1975): 133 minuten: Milos Forman (748.635, 8,7)
Over een psychiatrische inrichting waarin een patiënt (Jack Nicholson) het systeem uitdaagt.

Oorlog en vrede (Groot Brittannië, 2016): 6 uur: Tom Harper (13.994, 8,2)
Prachtig geacteerde televisieserie, gebaseerd op het boek van Tolstoj.

Oorlog en vrede (Rusland, 1966): 7 uur: Sergey Bondarchuk (5.063, 7,9)
Mijn favoriete verfilming van Oorlog en Vrede.
 
Planet Earth (Groot Brittannië, 2006): 9 uur: Alistair Fothergill (125.298, 9,4)
Natuurdocumentaires, vervolg op de "Life collection".

Raise the red lantern (China, 1991): 125 minuten: Zhang Yimou (22.824, 8,2)
Over een jonge Chinese vrouw (Gong Li) die aan een rijk man wordt uitgehuwelijkt.

*Rear window (Verenigde Staten, 1954): 112 minuten: Alfred Hitchcock (352.537, 8,5)
Over een man die met zijn fototoestel uit het vensterraam tuurt en een moord op het spoor komt.

Seven chances (Verenigde Staten, 1925): 56 minuten: Buster Keaton (7.068, 8,0)
Buster Keaton ontvangt een erfenis, mits hij die dag voor 19.00 uur getrouwd is. Met de meest vermakelijke achtervolgingsscene uit de filmgeschiedenis.

*7 Up t/m 49 Up (Groot Brittannië, 1964-heden): Paul Almond & Michael Apted
7 Up: 39 minuten (2.809, 8,1)
14 Up: 52 minuten (2.148, 8,0)
21 Up: 100 minuten (1.905, 8,2)
28 Up: 136 minuten (2.106, 8,3)
35 Up: 123 minuten (1.853, 8,3)
42 Up: 139 minuten (1.963, 8,3)
49 Up: 140 minuten (2.198, 8,2)
Televisiedocumentaires waarin een aantal jonge kinderen van 7 jaar oud iedere 7 jaar gevolgd worden over hun leven.

Shoah (Frankrijk, 1985): 9 uur: Claude Lanzmann (6.411, 8,4)
Beklemmende documentaire over de Holocaust waarin Claude Lanzmann overlevenden interviewt en door het stellen van zeer gedetailleerde vragen er achter probeert te komen wat er precies gebeurd is.

Sneeuwwitje en de zeven dwergen (Verenigde Staten, 1937): William Cottrell (148.030, 7,6)
Mooiste Disney-film ooit.

Spirited away (Japan, 2001): 125 minuten: Hayao Miyazaki (480.699, 8,6)
Chihiro, een jong meisje komt met haar ouders terecht in een sprookjesachtig kasteel, waarin de riviergoden hun vakantie vieren.

Throne of blood (Japan, 1957): Akira Kurosawa: 110 minuten (35.431, 8,1)
Japanse bewerking van MacBeth waarin Japanse en westerse elementen mooi verweven zijn.

Vertigo (Verenigde Staten, 1958): 128 minuten: Alfred Hitchcock (280.383, 8,4)
Reporter heeft last van hoogtevrees en denkt getuige te zijn van een zelfmoord.

*La vie d'Adèle (Frankrijk, 2013): 3 uur: Abdellatif Kechiche (108.249, 7,8)
Een opgroeiende jonge vrouw in Frankrijk wordt gevolgd. Mijn favoriete film van na 2000.

4 maanden, 3 weken, 2 dagen (Roemenië, 2007): 113 minuten: Christian Mingiu (48.637, 7,9)
Een jonge vrouw wil zich laten aborteren.

Wallace & Gromit (Verenigde Staten, 1989-2008): Nick Park
A grand day out (1989): 23 minuten (25.582, 7,8)
The wrong trousers (1993): 30 minuten (43.880, 8,4)
A close shave (1995): 30 minuten (32.842, 8,2)
A matter of loaf and death (2008): 30 minuten (11.763, 7,6)
Kleianimatie van een uitvinder en zijn minstens even slimme hond. Ieders favoriete kleianimatie.

The wizard of Oz (Verenigde Staten, 1939): 102 minuten: Victor Fleming (318.967, 8,1)
Sprookjesachtige film waarin een meisje (Judy Garland) terecht komt in een wonderlijke wereld.

Opvallend is dat mijn absolute favoriet Heimat 2 slechts van 30 mensen een beoordeling heeft gekregen. Deze filmserie duurt wel ruim 25 uur!

Hieronder nog wat films die ik ook erg goed vind, maar die de selectie (net) niet hebben gehaald: De Apu-trilogie, The birth of a nation, Breaking the waves, Fawlty Towers, The Goldrush, Gone with the wind, The graduate, La meglio gioventu, Monsieur Verdoux, Monthy Python's Flying Circus, No man's land, Paul dans sa vie, Shackleton, The sound of music, The third man (Orson Welles), De Yusuf-trilogie, Zatoichi (Takeshi Kitano).

Er missen nogal wat namen van bekende regisseurs: geen Woody Allen, Ingmar Bergman, Tim Burton, Clint Eastwood, Sergej Eisenstein, Rainer Werner Fassbinder, Frederico Fellini, Stanley Kubrick, Steven Spielberg, Jacques Tati.

Al deze regisseurs hebben interessante films gemaakt, maar blijkbaar vond ik die toch niet goed genoeg voor mijn lijst met toppers.

vrijdag 10 november 2017

Dvd: Seven chances

Seven chances (Verenigde Staten, 1925): 56 minuten: Buster Keaton

Seven Chances PosterJimmie Shannon (Buster Keaton) wil al een tijdje zijn liefde verklaren aan Mary. Hij komt er maar niet toe.

Jimmie is jongste bediende op een kantoor. Op een dag krijgt hij bericht van een erfenis. Hij zal 7 miljoen dollar erven, mits hij op de dag van zijn 27e verjaardag voor 19.00 uur s'avonds getrouwd is.

Jimmie blijkt net op de dag dat hij bericht krijgt van de erfenis 27 jaar geworden te zijn. Hij heeft dus nog tot 19.00 uur de tijd. Zijn eerste gedachte gaat natuurlijk uit naar Mary, maar hij brengt het erg onhandig. Daarop gaat hij naar zijn club waar hij 7 van de dames kent, die hij elk een huwelijksaanzoek doet.

Een van zijn maten van het kantoor zet grover geschut in: hij plaats een advertentie in de krant dat de vrouw die om 17.00 uur s'middags in trouwkleding in de kerk is, de echtgenote van de man van 7 miljoen zal worden. Dit loopt natuurlijk volledig uit de hand, honderden trouwlustige vrouwen komen opdagen.

Wat volgt is wat mij betreft de meest spectaculaire achtervolgingsscene uit de filmgeschiedenis waarbij honderden vrouwen achter Jimmie aanzitten.

"Seven chances" is een heerlijke komische film waarbij je lachspieren volop aan hun trekken komen. Ik moet zeggen dat ik deze film aan een groot aantal vrienden heb laten zien, dat ze hem allemaal wel leuk vonden, maar dat niemand zo enthousiast was als ik. Wat mij betreft een absolute must voor liefhebbers van de stomme film. De filmmuziek op de dvd is ook prachtig.

"Seven chances" is denk ik samen met "The music box" van Laurel en Hardy de film die ik het vaakst heb bekeken, wel een keer of acht.

 

woensdag 8 november 2017

Marcel Proust & Stéphane Heuet (tekeningen en bewerking): Op zoek naar de verloren tijd: Combray

Marcel Proust & Stéphane Heuet (tekeningen en bewerking): Op zoek naar de verloren tijd: Combray (Frankrijk, 1998): 72 blz: Vertaald door Jelle Noorman (2002): Uitgeverij Atlas

Op Zoek Naar De Verloren Tijd / CombrayZoals trouwe lezers van dit blog weten ben ik een fan van mooie graphic novels. Soms worden van beroemde boeken stripbewerkingen gemaakt, Dick Matena is een voorbeeld van een Nederlandse tekenaar die een aantal meer of minder geslaagde stripbewerkingen heeft gemaakt, meestal met behoud van de volledige tekst van de romans.

In Frankrijk heeft de tekenaar Stéphane Heuet de eerste twee delen van Prousts meesterwerk "Op zoek naar de verloren tijd" bewerkt tot een strip.
Ik ben een paar dagen geleden begonnen met het herlezen van "Op zoek naar de verloren tijd", waar ik de komende maanden wel mee bezig zal zijn, tenzij ik het tussentijds zat word. Ik zit er al weer helemaal in, en lees gefascineerd de mooie zinnen van Proust. Ik lees de strip gelijk op met de roman.

In dit eerste deel "Combray" worden enkele van de hoofdpersonen van de roman voorgesteld, de jonge Marcel, hoofdpersoon en de latere schrijver van het boek, zijn ouders, meneer Swann, tante Leonie en de huishoudster Francoise. Thérèse Cornips heeft Proust prachtig vertaald. Ook de vertaling van Jelle Noorman is prachtig om te lezen. De tekeningen zijn zonder meer geweldig.

Ik denk dat de strip ongeveer een vijfde deel van de tekst bevat van het eerste deel van de roman. Mede daardoor is de strip uitstekend te lezen als voorbereiding op het lezen van de gehele romanreeks, maar hij kan ook prima op zichzelf staan voor iemand die een idee wil krijgen van het schrijverschap van Proust, maar geen zin heeft om de romans te lezen. Warm aanbevolen!

   

zaterdag 4 november 2017

Dvd: City of God

City of God (Brazilië, 2003): 124 minuten: Regisseurs Katia Lund & Fernando Meirelles

Cidade de Deus PosterDe stad van God is een arme buitenwijk van Rio de Janeiro, die jarenlang bekend stond als de gevaarlijkste buurt ter wereld.

We volgen het leven van een aantal jongeren die opgroeien van kleine criminelen tot zeer gevreesde bandieten die iedereen neerschieten die op hun pad komt.

De film is uiterst gewelddadig, waar ik normaal gesproken grote moeite mee, maar dat gezien het onderwerp ook niet anders kan. "City of God" is zo gemonteerd, dat je achtereenvolgens kijkt naar een stel losse kleine verhalen die als een soort videoclip overkomen.

Ook bevat de film veel couleur locale. Ik heb de film inmiddels zo'n 4 keer gezien en ben er erg van onder de indruk. Op IMDB krijgt deze film een waanzinnig hoge waardering van 8.6 en staat daarmee op de 21e plaats, na "Seven samurai" van Akira Kurosawa op plaats 19 de hoogst genoteerde niet-Amerikaanse film. Deze toppositie lijkt mij wat overdreven, maar een goede film is het zeker.

   

maandag 30 oktober 2017

Paco Roca: La casa

Paco Roca: La casa (Spanje, 2015): 125 blz: Vertaald door Lindy Jense (2017): Uitgeverij Soul Food Comics

La CasaEen jaar na de dood van hun vader Antonio komen de zoons Vicente en José en dochter Carla bij elkaar in het vakantiehuis van hun vader om daar te gaan klussen zodat ze het huis goed kunnen verkopen.

Al klussend halen ze herinneringen op aan hun vader. Ze hebben er alle drie in hun jeugd veel vakanties doorgebracht. Het vakantiehuis was voor hun pa zijn lust en zijn leven.

"La casa" is een prachtig getekende ingetogen graphic novel die laat zien dat je met gevoel en vakmanschap van een klein gegeven iets heel moois kunt maken. Warm aanbevolen voor alle liefhebbers van graphic novels!

Evenals bij het vorige boek werd ik hierop gewezen door de recensie van Teunis.

 

zaterdag 28 oktober 2017

Marcel Ruijters: Jheronimus

Marcel Ruijters: Jheronimus (Nederland, 2015): 154 blz: Uitgeverij Lecturis

JheronimusIn "Jheronimus" schetst Marcel Ruijters het levensverhaal van Hieronimus Bosch, de beroemdste Nederlandse schilder uit het eind van de 15e, begin 16e eeuw.

Omdat over het leven van Bosch niet zo veel bekend is, is het een vrije interpretatie.

De mensen in "Jheronimus" worden afgebeeld met langgerekte lijven en enorme neuzen. Het heeft iets karikaturaals dat wel bij het werk van Bosch past. Ik vind de tekeningen sowieso erg knap gemaakt, hoewel ze niet helemaal naar mijn smaak zijn.

Voor liefhebbers van een graphic novel valt hier veel te genieten. Zie ook het blog van Teunis, naar aanleiding van zijn grondige bespreking heb ik dit boek gelezen.

  

woensdag 25 oktober 2017

Hiroshige & Eisen: The Sixty-Nine Stations along the Kisokaido

Hiroshige & Eisen: The Sixty-Nine Stations along the Kisokaido (Duitsland, 2017): 191 blz: Uitgeverij Taschen

HiroshigeIk zag dit boek twee weken geleden bij boekhandel Steven Sterk liggen, heb het even ingekeken en was gelijk verkocht.

De Kisokaido is een postweg in Centraal Japan van 534 kilometer lengte tussen Tokyo en Kyoto, aangelegd in de 17e eeuw, om ervoor te zorgen dat de communicatie in het keizerrijk sneller verliep. Op de Kisokaido liggen 69 postplaatsen waar overnacht kon worden. De houtblok-kunstenaars Hiroshige en Eisen hebben samen houtblok-etsen gemaakt van alle halteplaatsen, Eisen van 24 en Hiroshige van 47 plaatsen.

Het boek komt in een mooi vormgegeven doos, is een paperback in oblong formaat van 42 bij 30 centimeter. De 71 landschappen van Hiroshige en Eisen vormen de kern van het boek. De landschappen zijn zeer gestileerd, vaak met de weg, gebouwen en mensen op de voorgrond en het weidse landschap op de achtergrond. Ik heb het zeer sterke vermoeden dat Hergé (van Kuifje) zich hierdoor heeft laten inspireren, de landschappen van Hiroshige en Eisen zijn net striptekeningen, maar dan van superieure kwaliteit.

Ik ben zeer te spreken over dit boek. Het is op een speciale wijze gebonden, met 5 gaatjes aan de linkerrand waardoorheen touwtjes lopen zodat je als je de touwtjes losmaakt de losse afbeeldingen eventueel kunt inlijsten. Kortom, een prachtig boek voor iedereen die van mooie kunstboeken houdt!

 

maandag 23 oktober 2017

Elena Ferrante: De Napolitaanse romans

Elena Ferrante: De Napolitaanse romans, bestaande uit:

De Napolitaanse romans 1 - De geniale vriendin 



1) De geniale vriendin (Italië, 2011): 335 blz: Vertaald door Marieke van Laake (2013): Uitgeverij Wereldbibliotheek






De nieuwe achternaam 




2) De nieuwe achternaam (Italië, 2012): 473blz: Vertaald door Marieke van Laake (2015): Uitgeverij Wereldbibliotheek






De Napolitaanse romans 3 - Wie vlucht en wie blijft 




3) Wie vlucht en wie blijft (Italië, 2013): 407 blz: Vertaald door Marieke van Laake (2016): Uitgeverij Wereldbibliotheek





De Napolitaanse romans 4 - Het verhaal van het verloren kind 




4) Het verhaal van het verloren kind (Italië, 2014): 472 blz: Vertaald door Marieke van Laake (2016): Uitgeverij Wereldbibliotheek







Zoals dat gaat met hypes loop ik weer eens achter. Terwijl bijna iedere blogger op zijn minst het eerste deel van "De Napolitaanse romans" al heeft gelezen en besproken, kom ik achteraan gesloft. Veel over de inhoud zal ik hier niet vertellen, lees daarvoor de prachtige besprekingen van met name Bettina en Tony (in het Engels).
 
De afgelopen weken heb ik zitten lezen in "De Napolitaanse romans" van Elena Ferrante. Deze romans werden me van alle kanten aanbevolen. Wie Elena Ferrante is, was lange tijd onduidelijk. Nu denkt men dat de boeken door een man geschreven zijn. Omdat de romans vooral over vrouwenlevens gaan, moet die man zich daar dan wel heel erg goed hebben kunnen inleven.

Het eerste deel "De geniale vriendin" vond ik geweldig. Het gaat over de vriendschap tussen de schrijfster Elena (door iedereen Lenu genoemd) en haar vriendin Lila (alleen zo genoemd door Elena, ze heet eigenlijk Lina) vanaf de leeftijd van 10 jaar tot het moment waarop Lila op 16-jarige leeftijd trouwt. Het zijn vriendinnen van de lagere school. Elena kan goed leren, maar ze staat in de schaduw van Lila die pas echt slim is. Lila wordt van school gehaald, maar Elena mag tot haar grote geluk verder studeren. Een groot deel van de 4 romans probeert Elena uit de schaduw van Lila te komen die net iets slimmer en ook aantrekkelijker voor de jongens is. Deze vriendschap wordt zeer overtuigend beschreven, nooit eerder las ik een zo overtuigend boek over de vriendschap tussen twee jonge vrouwen.

"De Napolitaanse romans" zijn sowieso relatieromans, alle relaties, zowel die tussen vrouw en vrouw, als die tussen man en vrouw worden zeer uitgebreid beschreven.In feite gaan de boeken nergens anders over. Zaken die het leven toch zeer veraangenamen zoals: het luisteren naar mooie muziek, het lezen van goede boeken, genieten van beeldende kunst, wandelen in de natuur, lekker eten en drinken komen nauwelijks aan bod in deze romans. Ook is er geen sprake van mooi geformuleerde zinnen, filosofische gedachten of enige vorm van levenswijsheid.

De stad Napels waar het grootste deel van de romans zich afspeelt komt niet tot leven, evenals de andere plaatsen (Milaan, Pisa, Florence, Rome) waar delen van de roman zich afspelen. Er wordt terloops vermeld dat Elena enige reizen maakt, met name voor haar werk, maar daar wordt ook niets bijzonders over vermeld. Het enige waar wel wat over verteld wordt is wanneer ze seks heeft, overigens in de meeste gevallen zonder daar veel plezier aan te beleven.

Ook is er geen enkele vorm van humor in het boek, zelfspot of relativering.Verder komt er erg veel geweld in de boeken voor, er worden nogal wat mensen in elkaar geslagen of zelfs vermoord.

Mijn slotconclusie moet toch zijn dat deze romans enigszins overgewaardeerd worden. Er valt zeker veel plezier aan te beleven, maar al het relatiegedoe is wat mij betreft iets te veel van het goede. Ook zouden de romans een flink stuk korter kunnen zijn.

Ik heb alle 4 de romans in een ruk achter elkaar gelezen. Dat zou ik andere lezers zeker niet aanbevelen. Het lijkt mij een beter idee om deze romans met flinke tussenpozen te lezen.

Dat de romans van mij ondanks alle dingen die gemist worden toch 5 sterren krijgen, is omdat de relaties tussen de verschillende personages voortreffelijk zijn uitgewerkt zodat je te maken krijgt met personen van vlees en bloed. Toch een aanrader dus!

   

donderdag 19 oktober 2017

Dvd: 7 Up, 14 Up, 21 Up, 28 Up, 35 Up, 42 Up, 49 Up

7 Up, 14 Up, 21 Up, 28 Up, 35 Up, 42 Up, 49 Up (Groot Brittannië, 1963- heden): Ongeveer 140 minuten per aflevering, Regisseur: Michael Apted

56 Up PosterIn 1963 begon een uniek experiment op film: een aantal kinderen van 7 jaar oud werd geïnterviewd en gefilmd terwijl zij antwoord op de vragen gaven. Deze eerste aflevering van wat een langdurig lopende serie zou worden was tamelijk onschuldig: de kinderen werden gefilmd tijdens een uitje naar de dierentuin en op de vragen volgden meestal door de ouders voorgeprogrammeerde antwoorden. Deze eerste aflevering was een sensatie, iedereen was benieuwd hoe het deze kinderen in de toekomst zou vergaan.

Inmiddels zijn we 54 jaar verder en zijn er iedere 7 jaar nieuwe interviews toegevoegd met de 12 kinderen die besloten aan de programma's deel te blijven nemen. Het deel 56 Up is al verschenen, maar die heb ik nog niet gezien, mijn dvd-box loopt tot 49 Up.
Het moet gezegd worden, ik ben razend enthousiast over deze serie. In iedere aflevering worden nieuwe interviews en filmbeelden toegevoegd, terwijl ook de hoogtepunten uit de overige afleveringen worden toegevoegd. Zo bestaat het deel 49 Up uit fragmenten van alle 7 afleveringen.
Dit zijn echte levens van echte mensen. Het was vooraf niet te voorzien hoe iedereen terecht zou komen, maar de meesten hebben het goed gedaan.

We hebben een taxichauffeur (Tony), die getrouwd is, al kleinkinderen heeft en een huis op Ibiza laat bouwen.
Nick, opgegroeid als plattelandsjongetje in Yorkshire is nu kernfysicus, vader van een kind, gescheiden van zijn eerste vrouw en heeft een nieuwe relatie.
Suzy, van rijke afkomst, een zenuwachtige tiener die al 25 jaar op het oog gelukkig getrouwd is. John, een jongen uit de Upperclass, die advocaat is geworden en erover denkt om in de politiek te gaan.
Andrew, een jeugdvriendje van John die ook advocaat is en ook al meer dan 20 jaar gelukkig getrouwd.
Neil die op zijn 28e zwerver was, maar intussen toch min of meer zijn draai heeft gevonden in een plaatsje op het platteland.
Bruce die op zijn 7e missionaris wilde worden om de wilde mensen in Afrika te leren hoe ze min of meer beschaafd kunnen worden. Inmiddels is hij wiskundeleraar op een jongensschool.
Simon, de enige jongen met een donkere huidskleur, die getrouwd is, 5 kinderen heeft gekregen, gescheiden is en nu met zijn nieuwe vriendin nog en kind heeft gekregen.
Paul die met zijn moeder naar Australië is geëmigreerd, een reis van 6 maanden door Australië heeft gemaakt en de laatste 10 jaar allerlei baantjes heeft gehad.
Jackie, die getrouwd is, weer gescheiden en op latere leeftijd nog 3 kinderen heeft gekregen.
Lynn, al 28 jaar gelukkig getrouwd en bibliothecaresse.
Sue, heeft ook kinderen en is nu alleenstaande ouder.

In iedere aflevering worden de deelnemers gevraagd naar hun werk en hun relaties. Kinderen en in het laatste deel ook kleinkinderen worden getoond. Zoals te verwachten lopen de levens min of meer parallel (school, trouwen, kinderen krijgen, scheiden, kleinkinderen), maar zijn er natuurlijk ook grote verschillen. De deelnemers worden veelal gefilmd bij alledaagse dingen zoals het boodschappen doen, een bezoek aan een zwembad, een bowlingbaan of tijdens een vakantie. Ook wordt de vraag gesteld in hoeverre deze serie hun levens heeft beïnvloed, alle deelnemers zijn inmiddels bekende Britten.

Al met al vind ik de Up-series een van de meest indrukwekkende televisieseries die ik ooit heb gezien en aanbevolen aan iedereen!

  

donderdag 12 oktober 2017

Sarah Bakewell: Hoe te leven


Small Cover ImageNadat ik afgelopen maand "De essays" van Michel de Montaigne in de prachtige vertaling van Hans van Pinxteren heb herlezen was het tijd om dit boek van Sarah Bakewell over Montaigne en zijn boek te herlezen.

"Hoe te leven" is een dubbelbiografie. Enerzijds gaat het over de mens Michel de Montaigne en anderzijds over "De essays", het boek waarmee hij beroemd is geworden.

Over het leven van Montaigne is relatief weinig bekend, buiten wat hij zelf heeft opgeschreven in zijn essays.

Montaigne is geboren op 28 februari 1533. In zijn vroege jeugd leerde hij spelenderwijs Latijns spreken doordat iedereen in zijn omgeving Latijns met hem sprak, zelfs zijn ouders en de bedienden die speciaal hiervoor een paar woordjes Latijns leerden.

Hij had een vrij conventionele schoolperiode. Van 1548 tot 1554 heeft hij waarschijnlijk rechten gestudeerd. Op 23 september 1565 trouwt Montaigne.

Hij krijgt van zijn vader de opdracht om voor hem een boek van Raymond de Segond te vertalen, dat waarschijnlijk de inspiratie vormde voor zijn latere loopbaan als schrijver. In 1568 stierf zijn vader en erfde Montaigne het landgoed en het bijbehorende kasteel.

Rond 1572 begint Montaigne aan het werk van "De essays" die in 1580 worden gepubliceerd.

Ondanks het feit dat Montaigne geen publieke functie nastreeft wordt hij in 1581 tot burgemeester van Bordeaux gekozen, wat hij tot 1585 blijft. Op 13 september 1592 sterft Montaigne als gevolg van complicaties die hij heeft van zijn nierstenen.

Belangrijke gebeurtenissen in die tijd zijn de voortdurende burgeroorlogen tussen de katholieken en protestanten tussen 1562 en 1595 en de pestepidemie van 1585.

De biografie is goed geschreven en geeft een levendig beeld van Montaigne en zijn tijd.Wel vond ik de hoofdstukken over de ontvangst van Montaigne in latere eeuwen door verschillende schrijvers niet zo relevant. Het boek had wat mij betreft rustig 100 bladzijden korter gekund.

Een aantal citaten:

- Montaigne had belangstelling voor morele dilemma's, maar was minder geïnteresseerd in wat mensen hoorden te doen dan in wat ze in werkelijkheid deden.

- In het grote vertrek had hij de nokbalken laten beschilderen met citaten die ook voornamelijk klassiek waren.

- Terwijl de man Montaigne zich met zijn dagelijkse leven op het landgoed bezighield, liep de schrijver Montaigne achter hem aan, bespiedde hem en maakte aantekeningen.

- Montaigne herzag eerdere versies van de Essays steeds opnieuw, voegde materiaal toe zoals het hem inviel en deed geen poging zijn boek in het keurslijf van beginselvastheid te persen. Binnen een paar regels ontmoeten we Montaigne als jonge man, vervolgens als oude man met één been in het graf, en dan weer als burgemeester van middelbare leeftijd die gebukt gaat onder zijn verantwoordelijkheden.

 - Omdat hij zich in zijn vroege jeugd zich slechts had laten leiden door zijn eigen nieuwsgierigheid, groeide hij op tot een volwassene met een onafhankelijke geest die in alles zijn eigen weg volgde in plaats van zich naar plicht en discipline te voegen.

- Montaigne koos voor Frans en niet voor Latijn. In de Essays geeft hij hier een merkwaardige reden voor. Van het Frans kon niet worden verwacht dat het even duurzaam zou zijn als de klassieke talen, zei hij; daarom waren zijn schrijfsels gedoemd tot een korte levensduur en kon hij opschrijven wat hij maar wilde, zonder zich over zijn reputatie te bekommeren.

-Doorgaans koesterde Montaigne minachting voor academische filosofen: hij hield niet van hun geleerde gedoe en hun abstracties. Maar hij toonde een eindeloze fascinatie voor een andere filosofische traditie: de grote pragmatische scholen die vragen onderzochten als: hoe kun je het hoofd bieden aan de dood van een vriend, hoe kun je moed verzamelen, hoe moet je handelen in moreel moeilijke situaties en hoe kun je het beste van het leven maken.

- Het komt mij voor dat er voor elke door mij nagegane redenering die iets onomstotelijk lijkt te bewijzen een andere redenering te vinden is die onomstotelijk, en even overtuigend of betwijfelbaar, het tegenovergestelde lijkt te bewijzen.

- Er was slechts één uitzondering op zijn regel "betwijfel alles": hij verklaarde omzichtig dat hij zijn geloof boven elke twijfel verheven achtte. Hij onderschreef de algemeen aanvaarde leerstellingen van de katholieke Kerk, en daarmee was de kous af.

- Montaigne daarentegen zag zichzelf totaal anders: als een in elk opzicht door en door gewone man.

- Montaigne smeerde zijn woorden niet in alle richtingen uit zoals Joyce, maar wel was het zijn gewoonte om alles wat hij had geschreven te herzien, uit te werken en aan te vullen. Hoewel hij steeds weer op zijn werk terugkwam, lijkt hij vrijwel nooit de aandrang te hebben gevoeld om dingen te schrappen, maar alleen om er meer aan toe te voegen.

"Hoe te leven" staat vol met citaten uit "De essays" deels dezelfde die ik vermeld heb bij de bespreking van "De essays".

Collega bloggers Anna, Jacqueline, Joke en Koen hebben alle vier een prachtige bespreking van "Hoe te leven" geschreven. Zij hebben er alle vier voor gekozen om "Hoe te leven" te lezen alvorens aan "De essays" te beginnen.

Zelf heb ik er voor gekozen om eerst "De essays" te lezen. In mijn ogen zijn "De essays" prima te lezen zonder aanvullende informatie. Enigszins chargerend gezegd volstaan de vier bladzijden chronologie op blz 413 tot 416 uit "Hoe te leven". Omgekeerd valt van "Hoe te leven" veel meer te genieten als je eerst "De essays" hebt gelezen.


 

woensdag 11 oktober 2017

Steve McCurry: Afghanistan

Steve McCurry: Afghanistan (Verenigde Staten, 2017): 259 blz: Uitgeverij Taschen

Steve McCurryNa het schitterende "The iconic photographs" uit 2011 heeft Steve McCurry nog een aantal fotoboeken gepubliceerd: "From these hands", over de koffieteelt uit 2015, "India", ook uit 2015, "On reading" uit 2016 en nu dan het prachtige "Afghanistan".

In "Afghanistan" staan tal van prachtige foto's zoals we van Steve McCurry gewend zijn. De eerste 30 blz bevatten zwart-witfoto's, maar wie aan McCurry denkt, denkt natuurlijk aan zijn kleurenfoto's. In het boek foto's van landschappen, van gebouwen, maar natuurlijk vooral een groot aantal portretfoto's en foto's van mensen in het landschap, de onderwerpen waarmee McCurry beroemd is geworden.

"Afghanistan" is het eerste boek van McCurry dat bij de Duitse uitgeverij Taschen is uitgegeven. Het is een prachtig boek, hardcover met stofomslag op stevig papier, met natuurlijk vooral veel hele mooie foto's. Aanbevolen!

   

maandag 9 oktober 2017

Dvd: De helaasheid der dingen

De helaasheid der dingen (België, 2009): 104 minuten: Regisseur Felix van Groeningen

De helaasheid der dingen Poster"De helaasheid der dingen" is de verfilming van het gelijknamige boek van Dimitri Verhulst.

In het dorpje Reetverdegem woont de 13 jarige Gunther Strobbe samen met zijn vader Marcel en zijn 3 ooms Koen, Breejen en Petrol en zijn oma die voor iedereen zorgt. Alle mannen zijn zuipschuiten, het lijkt wel of het enige doel in hun leven is om zoveel mogelijk liters bier weg te werken.

Er wordt in het dorp een competitie gehouden om het wereldrecord bierdrinken te verbeteren. Deze wedstrijd wordt gewonnen door Koen, die vervolgens doodleuk in zijn auto stapt en in het ziekenhuis belandt. Breejen zorgt voor een nog grotere uitdaging: de Tour de France van het drinken, waarin behalve bier ook sterke drank wordt gedronken.

Het is een tragisch verhaal, waar door de lichtvoetige manier waarop het vertelt wordt veel bij valt te lachen. Sommige one-liners uit de film zijn ijzersterk:
- Marcel investeerde zijn salaris integraal in de dichtstbijzijnde kroeg.
- Oma had een hart dat groter was dan haar uitkering.

Het Vlaamse dialect dat veel gesproken wordt in de film draagt zeker ook bij aan de sfeer. Ik vind "De helaasheid der dingen" een van de beste Nederlandstalige films die ik ken. Ik heb de film inmiddels een keer of vier gezien en kan hem iedereen aanraden die van amusement met een serieuze ondertoon houdt!

 

zaterdag 7 oktober 2017

Dvd: Casablanca

Casablanca (Verenigde Staten, 1942 ): 98 minuten: Zwart-wit: Regisseur Michael Curtiz

Casablanca PosterIn Casablanca staat een café: Rick's American. De eigenaar hiervan is Rick (gespeeld door Humphrey Bogart), een cynische Amerikaan, die zich alleen om hemzelf bekommert.

Jaren eerder heeft hij in Parijs een romance gehad met een Zweedse, Ilsa (gespeeld door Ingrid Bergman).

Dan komen in Casablanca de voortvluchtige Tsjech Victor Laszlo en zijn vrouw Ilsa aan. Ze proberen om te ontsnappen naar Amerika, maar zal hun dat lukken?

"Casablanca" is volgens mij en velen met mij, een van de mooiste films ooit met prachtrollen van Humphrey Bogart en vooral van Ingrid Bergman. Ingrid Bergman is een van die vrouwen die de hele film naar een hoger plan trekken (net zoals Grace Kelly in Rear Window en Claudia Cardinale in Once upon a time in the West).

 

donderdag 5 oktober 2017

Caleb Melby & JESS3 (tekeningen): De Zen van Steve Jobs

Caleb Melby & JESS3 (tekeningen): De Zen van Steve Jobs (Verenigde Staten, 2012): 65 blz: Vertaald door Jörgen van Drunen (2012): Uitgeverij Kosmos: Oorspronkelijk uitgever John Wiley and sons

De zen van Steve JobsEen tijdje terug kreeg ik van een vriend dit boek te leen.

Zoals bekend was Steve Jobs de medeoprichter van Apple. Hij had een vriend, Kobun, die een Japanse Zenmeester was en van wie hij van alles leerde en met wie hij van alles besprak.

Caleb Melby heeft uitgebreid onderzoek naar deze vriendschap gedaan en het verhaal van dit boek geschreven, dat door een aantal verschillende tekenaars is geïllustreerd.

"De zen van Steve Jobs" is een prachtig getekende graphic novel. De tekeningen zijn bewust eenvoudig gehouden in zwart-wit met soms een steunkleur. De eenvoud die de producten van Jobs kenmerkte straalt ook van de tekeningen af.

Over Steve Jobs zijn vele boeken geschreven. Dit boek behandelt maar een klein aspect van zijn leven, maar is duidelijk met liefde gemaakt en zonder meer een must voor liefhebbers van een graphic novel en voor mensen die in Steve Jobs zijn geïnteresseerd. Een aanrader!

   

dinsdag 3 oktober 2017

Michel de Montaigne: De essays: deel 3

Michel de Montaigne: De essays (Frankrijk, 1580): 1444 blz: Vertaald door Hans van Pinxteren (2004): Uitgeverij Athenaeum-Polak & Van Gennep: deel 3: blz 1015-1444

De essays Voor een toelichting op "De essays" in zijn geheel zie mijn stukje bij deel 1.

In dit derde deel gaat Michel de Montaigne onverdroten verder met zijn essays.

Opnieuw erg citeerwaardig, hieronder een aantal van de mooiste citaten:

- 4 Een openhartige manier van praten opent ook een ander de mond en maakt hem loslippig, zoals de wijn en de liefde.

- 8 Een geleerd man is niet geleerd op elk gebied, maar een wijs man is wijs in alles, zelfs in zijn onwetendheid.

- 10 Menigeen heeft de wereld in verbazing gebracht, terwijl zijn vrouw en zijn bedienden niets bijzonders in hem zagen. Maar weinigen worden bewonderd door hun huisgenoten.

- 13 Elke wijsheid is dwaas die de algemene dwaasheid niet voor lief neemt.

- 14 Wij moeten onze verlangens richten op de meest nabije, gemakkelijk bereikbare dingen, en ze daartoe beperken.

- 19 In mijn jeugd heb ik mij in de boeken verdiept om indruk te maken; later, een beetje, om wijs te worden; en tegenwoordig om mij te vermaken; maar nooit om er fortuin mee te maken.

- 20 Lezen heeft zo zijn nadelen, en nogal ernstige: het houdt de geest fit, maar het lichaam, dat eveneens om zorg en aandacht vraagt, blijft intussen werkeloos toezien, verkwijnt en verkommert.

- 23 De geest brengt geen blijdschap voort wanneer het lichaam lijdt.

- 33 Want een vrouw en een huwelijk danken hun goede naam niet aan het feit dat ze goed zijn, maar dat erover gezwegen wordt.

- 34 Door een vesting te versterken, maak je de verovering daarvan des te waardevoller en begerenswaardiger.

- 40 Om mensen om te brengen kiezen wij het open veld en het volle daglicht, om ze voort te brengen kruipen wij weg in een donker hoekje.

- 50 Ik heb nog nooit meegemaakt dat een vrouw om de schoonheid van iemands geest, hoe wijs en rijp hij ook is, een hand wilde uitsteken naar zijn lichaam, als dit ook maar enigszins in verval was geraakt.

- 52 Rechtspraak is er niet ter wille van de rechter, maar voor de rechthebbenden. Superieuren worden nooit aangesteld voor hun eigen belang, maar in het belang der ondergeschikten, zoals een dokter er voor de zieke en niet voor zichzelf is.

- 54 Ik ben zozeer op mijn gemak gesteld dat ik het geluk niet afmeet naar zijn hoogte maar naar zijn haalbaarheid.

- 58 Zelfkritiek wordt altijd geloofd, eigen roem nooit.

- 61 Als ik ergens pijn in mijn hoofd van krijg, is het wel van stomkoppen, en ik zie liever de ondeugden van mijn mensen dan hun onbezonnenheid, hun lompheid en hun stompzinnigheid.

- 65 Dagelijks hoor ik dwazen dingen zeggen die niet dwaas zijn.

- 69 Iemand die daarentegen in zichzelf genoegen schept, die wat hij in handen heeft boven alles stelt en niets mooier vindt dan wat hij voor zich ziet, is misschien niet wijzer, maar zeker gelukkiger dan wij. En zo iemand benijd ik, niet om zijn wijsheid, maar om zijn geluk.

- 79 Het is een slechte eigenschap dat wij onze achterstand op anderen meer betreuren dan dat wij ons verheugen op onze voorsprong op velen.

- 86 Gewoonlijk antwoord ik degenen die mij vragen waarom ik reis, dat ik wel weet waar ik voor wegloop maar niet wat ik zoek.

- 87 Andermans narigheid zal ons waarschijnlijk niet zo pijnlijk treffen als het eigen zeer.

- 88 Vriendschappen die je geheel op eigen initiatief hebt aangeknoopt zijn gewoonlijk hechter dan die ontstaan zijn door een gemeenschappelijke woonplaats of door de banden des bloeds.

- 94 Ik beleef niet echt een genoegen aan iets, zolang ik het niet met een ander delen kan.

- 99 Met een zwakke maag heb je een streng en uitgekiend dieet nodig. Als je een sterke maag hebt, kun je eenvoudig eten waar je van nature trek in hebt.

-102 Niemand geeft aan anderen zijn geld weg, iedereen doet dat wel met zijn tijd en zijn leven. Er is niets anders waarmee wij zo verkwistend omspringen, terwijl tijd juist het enige is waarbij gierigheid wel prijzenswaardig en nuttig is.

- 103 Wie totaal niet voor anderen leeft, leeft nauwelijks voor zichzelf.

- 104 Materiële armoede valt gemakkelijk te verhelpen, geestelijke armoede nooit.

- 105 Socrates zag eens hoe een grote hoeveelheid rijkdommen, juwelen en duur meubilair in processie door Athene werd gedragen, en hij zei: "Wat zijn er veel dingen die ik niet wil hebben."

- 109 Zodra ik iets dat best waar kan zijn krijg te slikken als een onomstotelijke waarheid, lust ik het niet meer. Ik houd van woorden die de boudheid van onze beweringen temperen en verzachten: misschien, enigszins, ietwat, naar verluidt, ik geloof en dergelijke.

- 111 Hoeveel natuurlijker is het niet dat ons verstand op een dwaalspoor is gezet door onze grillige, op hol geslagen geest dan dat iemand van ons, door een vreemde geest bezeten, in levenden lijve op een bezemsteel zijn schoorsteenpijp uit is gevlogen?

- 119 Overeenkomstigheid maakt de dingen nooit zo eender als het verschil ze anders maakt.

- 123 Hoezeer de ervaring ons ook tot voordeel kan strekken, toch zullen wij niet veel wijzer worden van het voorbeeld van anderen als wij niet profiteren van onze eigen ervaringen: want die zijn ons meer eigen en zullen ons zeker voldoende leren wat wij moeten weten.

- 124 Je hebt heel sterke oren nodig om te kunnen luisteren naar openhartige kritiek op jezelf: maar weinigen kunnen dit verdragen zonder zich gekrenkt te voelen. Daarom: als iemand de moed heeft je zulke kritiek te leveren, getuigt dit van een bijzondere genegenheid.

- 128 Zelfs koningen en wijsgeren kakken, en dames ook.

- 130 Zo heb ik altijd veel meer geluisterd naar mijn genoegens dan naar welk medisch advies ook.

- 139 Geen saus zo lekker en geen kruid zo pittig als het zout dat je uit goed gezelschap haalt.

- 145 En zelfs op de hoogste troon ter wereld zit je nog altijd op je eigen gat.

De drie weken die ik heb doorgebracht met het herlezen van "De essays" waren een waar genoegen. Samen met de eerder dit jaar herlezen verhalen van Tsjechov het meest indrukwekkende wat ik ooit heb gelezen. Hopelijk hebben mijn lezers genoten van de vele citaten.