dinsdag 15 augustus 2017

Dervla Murphy: Full tilt

Dervla Murphy: Full tilt: Dunkirk to Delhi by bicycle (Ierland, 1963): 237 blz: Uitgeverij John Murray

Product DetailsDervla Murphy is een Ierse reizigster en schrijfster die heel wat reisverhalen op haar naam heeft staan. Ik heb er een groot aantal van gelezen, waarvan ik haar boeken over Transsylvanië, Oost-Afrika en Zuid-Afrika naast dit boek de mooiste vind. Ze is wat stijl betreft en in haar keuze om vooral de ontmoetingen met mensen die ze heeft te beschrijven wel een beetje vergelijkbaar met Carolijn Visser en Lieve Joris, ook twee van mijn favoriete reisverhalenschrijfsters.

In "Full tilt" beschrijft Murphy een fietstocht die ze gemaakt heeft van Duinkerken aan de Normandische kust tot aan Delhi in India.

Ze vertrok gedurende de koudste winter sinds mensenheugenis in januari 1963. Deel van haar bepakking was een geladen pistool. Dat heeft ze ook nodig gehad, in een eenzaam bos in Joegoslavië werd ze door 3 wolven aangevallen. Over de aanloop van haar tocht door Europa is ze vrij kort. Vanaf Teheran op 26 maart tot aan New Delhi op 10 juli bestaat het boek uit dagboekaantekeningen. Ik vind het allemaal erg onderhoudend. Hier weer een aantal citaten:

- I patiently pointed out that I wanted to cycle because I liked cycling, not because of economic distress.

- It's disconcerting how the men in the religious saddle repeatedly abuse their spiritual authority for personal gain.

- One of the things that most intrigues Persians about me is the fact that I have no brothers and sisters: obviously only children are quite unknown here and they have the greatest sympathy for me.

- Both window and door were tightly sealed and the stink was appaling, so I got hold of an Indian, also staying here, and used him as interpreter to tell the propietor that (a) The Shah condemned the segregation of women, (b) The Government was trying to encourage tourism and (c) I was prepared to respect religious conventions within reason but was not prepared to lock myself up for hours in a room like that when I could be sitting in a courtyard like this. The propietor said, "Very well, if you don't mind being stared at", to which I irritably replied that I'd been getting stared at by every man I met for thirty-two days and that if they had nothing better to do I didn't really mind.

- The majority wear watches as ornaments and I was diverted to discover that they can't read the time and don't see why they should learn! Yesterday is over, today is something to be enjoyed without fuss, and tomorrow - well, it's sinful to plan anything for the future because that's Allah's department and humans have no business to meddle with it.

- This house reveals what some might describe as the poverty of Afghanistan but what I prefer to call its simplicity, since poverty denotes a lack of necessities and simplicity a lack of needs.

- Had I flown direct from Dublin and landed in Kabul as awide-eyed, sensitive-nostrilled newcomer to the East, I too might well have been unable to appreciate the finer points of Afghan life and culture. As it is, during my two months' travelling from Istanbul to Meshed, the roads became daily less road-like, the mountains higher, the atmosphere rarer, the clothes stranger, the chairs scarcer, the Moslims more Islamic, the sanitary arrangements more alarming, the weather hotter, the steches stronger and the food dirtier. By the time I arrived at the Afghan frontier it seemed quite natural, before a meal, to scrape the dried mud off the bread, pick the hairs out of the cheese and remove the bugs from the Sugar.

- While the breakfast-water was boiling I was given my camel ride - very short and unsweet. (1) The camel knelt down. (2) I sat on the saddle. (3) The camel stood up. (4) The camel took one step. (5) I fell off. Fortunately this was exactly what the camel-owner had expected me to do and he caught me half way to the ground.

 

zondag 13 augustus 2017

Tijs Goldschmidt: Darwins hofvijver


Small Cover ImageTijs Goldschmidt is een bioloog die van 1981 tot 1985 aan het Victoriameer onderzoek deed naar de Furu, een kleine vis, waarvan het opmerkelijke is dat er in dit ene meer honderden soorten van voorkomen. Je hebt Furu's die insekten eten, Furu's die algen eten, Furu's die slakken eten, Furu's die garnalen eten en ook Furu's die andere vissen eten. Goldschmidt is gefascineerd door de Furu's, vangt ze en beschrijft ze ijverig.

In het boek houdt Goldschmidt zich bezig met de evolutietheorie en wat de Furu daarover duidelijk maakt. Aan het eind van zijn verblijf verdwijnen de Furu, een leger van enorme Nijlbaarzen heeft ze opgegeten. De Nijlbaars is uitgezet ten behoeve van de visserij en dat blijkt op een ecologische ramp uit te lopen.

Enerzijds is het boek een wat technische verhandeling over het veldwerk en evolutie die vrij moeizaam is om te lezen en anderzijds korte stukjes over het leven in Tanzania, die zeer gemakkelijk lezen. Het boek is erg interessant en een absolute aanrader voor iedereen met ook maar een beetje interesse in de biologie.

Een aantal citaten, niet zozeer over de Furu, maar over het leven in Afrika:

- Dan maar zegels kopen. "Hamna, die zijn op," zegt een meisje achter het loket. "Geen postzegels?" "Hamna," herhaalt ze, en laat in het zegelboek enkele lege bladzijden zien. Er zijn nog postzegels met de laagste waarden, maar daarvan zouden er zoveel op een brief naar Europa moeten, dat het meisje in één keer door haar hele voorraad heen zou zijn. Ik denk aan de brieven die ik eerder had verstuurd. Eerst waren de enveloppen steeds voller met postzegels geraakt naarmate de zegels met de hoge waarden schaarser werden, en toen er alleen nog zegels met de laagste waarden verkrijgbaar waren, had ik vleugels aan de brieven gemonteerd om het vereiste oppervlak te creëren. Korte brieven met enkele, en lange brieven met dubbele vleugels. Ik kreeg er plezier in en schreef de ene brief na de andere, alleen om weer een dubbeldekkertje de lucht in te kunnen sturen. "Kan ik dan mijn brieven inleveren, porto betalen en ze zonder zegels versturen?" vraag ik het meisje. "Dat is onmogelijk," zegt ze, terwijl ze nurks langs me heen kijkt, "Op een brief hoort een postzegel. It is simple."

- Een sigaret. Ik ben niet de enige die een sigaret wil. Ze zijn niet eenvoudig te krijgen. In d ewinkels zijn ze al maandenlang uitverkocht. Maar misschien vind ik ze op straat. Op de zwarte markt worden ze wel verkocht. Voor een bioscoop tref ik jongens die sigaretten van het merk Sportsman per stuk verkopen. Ik aarzel. Zal ik wel gaan roken? Misschien kan ik me beter gaan bedrinken. De jongens denken dat ik tob over de prijs. Ik hoef geen hele sigaret te kopen als dat te kostbaar wordt, ik kan ook een trekje nemen. Een shilling per trek. Zij zullen de trekjes tellen. Ik veroorloof mezelf een hele sigaret en savoureer die, zittend op de stoeprand.

- "Is Wilfried er?" 
"I expect him any time," zegt de pater. 
"Would you like some coffee?" Hij schuift een thermoskan met water naar mij toe en reikt een blik poederkoffie aan. 
"Are you British? O, I thought you were British. I have been in Britain. In Britain they ask you: "Would you like tea or coffee?" They want you to take tea, but I like coffee, so I ask coffee: "Coffee, if you don't mind."  Then they ask you,"Kibara schiet in de lach: ""With sugar or without sugar?""
Hij imiteert een keurig Oxford-accent en geeft commentaar in zijn afgebeten Afro-Engels, "But this is only the beginning: "With cream or without cream?"" 
Kibara schudt nu van het lachen: "Mild or hot?" De dikke pater zwaait heen en weer met zijn hoofd. "Al those questions mbwana and then, in the end, you get a tiny little cup."

- Uit een raam is het glas verdwenen. Inbrekers kunnen zo naar binnen, maar behalve een bureau, twee stoelen en archiefmateriaal is er niets te halen. In Nederland breken dieven glas op zoek naar iets anders, maar hier is het glas zelf doelwit. Voorzichtig is de ruit uit de sponningen getikt.

- Onder een boom naast een pompstation zitten jongens, omringd door stapels autobanden. Bandelichters, een met de voet te bedienen luchtpompje en een doos met benodigheden om banden te plakken vormen de pijlers van hun bedrijf.

- Kook je nog altijd voor de paters, vraag ik? Levocatus beaamt het. Alleen door verschillende beroepen en bezigheden te combineren kan hij zijn uitgebreide familie onderhouden. Hij werkt als missiekok, bewaker, psycholoog, traditioneel genezer, stoker van sterke drank, hennepkweker en hij verhandelt alles waar winst in zit.

  

zaterdag 12 augustus 2017

Erik schrijft is terug

Hoi, hier ben ik weer. Eerlijk gezegd was ik erg teleurgesteld dat de door mij georganiseerde bloggersbijeenkomst op zaterdag 10 juni op het laatste moment niet doorging wegens te weinig deelnemers. Een van mijn redenen om mijn blog te beginnen drie jaar geleden was om gelijkgestemden persoonlijk te ontmoeten en mogelijk nieuwe vriendschappen te sluiten. Tot nu toe zit dat er niet zo in, een keer kwam ik Koen tegen in Utrecht en heb ik 5 minuten met hem gesproken, verder heb ik niemand persoonlijk ontmoet.

Nou ja, dan moet ik mijn doelstellingen maar bijstellen. Nadat ik gestopt was bleek al snel dat ik mijn blog miste. Ik heb in de tussentijd dan ook al weer een aantal stukjes geschreven. Ondertussen ben ik na aan het denken over de vorm van het blog. Voorlopig blijft alles bij het oude. Dat wil zeggen de nadruk ligt op het bespreken van boeken en films en veel te herlezen boeken. Of ik alle boeken van mijn lijstje met favoriete boeken ga herlezen en bespreken valt te betwijfelen. Daarvoor is die lijst gewoonweg te lang. Als ik tijd van leven heb zal ik wel de meeste titels daarvan bespreken. Ook wil ik al mijn favoriete films die ik nog niet besproken heb opnieuw op dvd bekijken en daar een korte bespreking van schrijven.

Verder wil ik meer met plaatjes gaan werken. Vanaf eind jaren 80 tot aan 2000 was ik tijdens mijn reizen een enthousiaste amateurfotograaf. Mijn diacollectie van zo'n 3000 dia's wil ik gaan digitaliseren en de mooiste hiervan op mijn blog plaatsen. Ook wil ik relevante afbeeldingen uit geïllustreerde boeken (strips, graphic novels, kinderboeken, fotoboeken, kunstboeken) scannen of fotograferen en op mijn blog plaatsen. Ik moet dan wel uitzoeken hoe het met het copyright zit.
Kortom er zijn plannen genoeg. We zullen zien wat er van komt!

dinsdag 11 juli 2017

Blogpauze

Beste lezer, na 3 jaar fanatiek te hebben geblogd vind ik het tijd worden om eens te overdenken waar het allemaal toe dient.Ik ben van plan om een lange blogpauze te nemen om te kijken of ik door wil gaan met mijn blog en zo ja in welke vorm. U hoort nog van me. Groet, Erik

zaterdag 8 juli 2017

Wiecher Hulst: Een vriend aan het Tobameer

Wiecher Hulst: Een vriend aan het Tobameer (Nederland, 1995): 296 blz: Uitgeverij Nijgh & Van Ditmar

Een vriend aan het Tobameer by Wiecher HulstWiecher Hulst heeft tussen 1972 en 1992 tien lange reizen door Indonesië gemaakt.

Altijd begonnen die reizen bij het Toba-meer in Sumatra, waar zijn vriend Messin woonde. Uren-, dagen- en wekenlang had hij met Messin koffie lurkend zitten praten over Indonesië. Messin was een bodemloos vat vol hilarische anekdotes, die hem zeer veel over Indonesië hadden geleerd.

Hij wilde hem weer opzoeken, maar nu was hij overleden. Hulst maakt opnieuw een lange reis door Indonesië, maar het land is niet meer hetzelfde nu zijn oude vriend er niet meer is. Bij alles wat hij meemaakt vraagt hij zich af: "Wat zou Messin hier van vinden?".

Ik ben zelf in 1992 in Indonesië geweest, en ik vind de observaties van Hulst zeer treffend. Hulst is in mijn ogen niet zo'n goed stilist als bijvoorbeeld Carolijn Visser of Lieve Joris, maar weet wel goed een verhaal te vertellen. Ik heb een stapeltje boeken over Indonesië gelezen en dit vond ik een van de betere.

Hier weer een aantal citaten om een indruk te geven:
- Piet begon te lachen. "Je hebt gelijk. Wij zeggen altijd: een ambtenaar is net een machine. Als hij niet gesmeerd wordt, is er geen beweging in te krijgen. Ja toch?"

- "Bij ons blijven de kinderen altijd voor hun ouders zorgen," zei Noor, terwijl ze in een enorme pan met sayur lodeh roerde. "Anders dan bij jullie in Holland. Daar stoppen de kinderen hun ouders in tehuizen als zij oud worden en verzorgd moeten worden. Wij hebben dat zelf gezien toen wij zeven jaar geleden in Holland waren. Wah! Vreselijk toch! Jullie zijn wel rijker dan wij, maar ook eenzamer. Onze kinderen doen ons niet weg, al worden we helemaal gaga en kunnen wij alleen nog maar kwaken als een eend of kreunen als een tokeh! Hahaha!"

- Ik had het langzamerhand moeten weten, maar elke keer verraste het me weer: westerlingen worden in Indonesië gezien als een onuitputtelijke bron van geld, en vroeg of laat moeten ze eraan geloven.

- Pak Delisman behandelde het verschil tussen vroeger en nu. "Vroeger was iedereen hier arm," zei hij. "De verschillen waren niet groot. Maar nu zijn er een paar hele rijke mensen en de armen zijn nog steeds arm, of juist nog armer dan vroeger. Dat komt omdat alleen de rijke boeren leningen krijgen om werktuigen te kopen. Zij worden dus steeds rijker. Maar wij arme boeren moeten voor onszelf zorgen, oom! Dus het verschil wordt steeds groter."

- Pas een half uur later lieten ze me doorlopen, na gedetailleerde informatie te hebben ingewonnen over mijn huwelijkse staat en het aantal kinderen dat ik ter wereld had weten te brengen. Ik doorstond de ondervraging deze keer zonder problemen.
"Twee kinderen, boe."
"Aduh! Waarom zijn zij niet meegekomen?"
"Zij zitten nog op school, boe."
"Oooh ja. En uw vrouw, waar is zij?"
"Die moet op ze passen, boe, want ze zijn nog klein."
Ik begon mij al aardig aan te passen aan de nationale gewoonte om in plaats van de waarheid een aanvaardbaar verhaal te vertellen, waar geen mens aanstoot aan kon nemen. "Een Nederlander liegt niet, maar een Indonesiër grieft niet. Die ontziet je gevoelens," had een oude koloniaal mij ooit verteld. Vooruit dan maar.

- Ik begon last van mijn bronchiën te krijgen en vroeg de passagiers achter en naast mij om met roken op te houden. Ze zeiden vriendelijk "O ya pak", en rookten onverstoorbaar verder. Dat was de Indonesische manier om op onwelkome boodschappen te reageren: niks van aantrekken, maar blijven glimlachen. Heel wat vriendelijker dan de Amsterdamse methode om in zo'n geval "Krijg de pleuris, slijmerd" te roepen, maar het effect was hetzelfde: ik bleef in de rook zitten.

- "Dat is het succes van de Nieuwe Orde," zei Pram (Pramoedya Ananta Toer), die de telefoon weer had neergelegd. "Onderdanigheid, kruiperigheid en angst, dat is het moderne Indonesië."

- De vulkaan trilde en sidderde onder mijn voeten. Uit al zijn poriën stegen uiterst onwelriekende dampen op, die hem hadden overdekt met een groenachtig vulkanisch slijm. Ik voelde mij een mier die zich een weg baande naar de top van een enorme verse paardedrol, waar hij elk moment in kon wegzakken.

 

vrijdag 7 juli 2017

Dvd: Once upon a time in the west

Once upon a time in the west (Verenigde Staten, ): 159 minuten: Regisseur: Sergio Leone

Once Upon a Time in the West PosterIk heb de western "Once upon a time in the west" zeker al een keer of 5 gezien.

In het westen van de Verenigde Staten wordt een spoorlijn aangelegd die voor de verbinding van de Oost- en Westkust moet zorgen. De eigenaar van de spoorwegmaatschappij, Morton heeft een aantal bandieten in dienst onder leiding van een zekere Frank om de aanleg te bespoedigen.

Er is nog een rivaliserende bende onder leiding van Cheyenne, die allemaal lange jassen dragen. En er is de harmonicaspeler (Charles Bronson) eenvoudig aangeduid als Harmonica die het in zijn eentje opneemt tegen Frank en zijn mannen.

Verder is er als enige vrouw een hoofdrol weggelegd voor Claudia Cardinale, die de pasgetrouwde vrouw speelt van McBain die als droom heeft een station te openen in de woestijn en daartoe een stuk land heeft gekocht, waar water onder de grond zit (Sweetwater).

In "Once upon a time in the west" wordt veel gewerkt met prachtige close-ups van de hoofdrolspelers en speelster. Wat ook geweldig is aan deze film is de muziek van Ennio Morricone. Deze Italiaanse componist heeft voor veel films de muziek geschreven, maar hier is hij op zijn absolute best.

Ik vind het de beste western die ik ooit gezien heb en een van de mooiste films die ik ken. Zeer de moeite waard, zowel om voor de eerste keer te kijken als voor de vijfde keer!

 

woensdag 5 juli 2017

Barbara Yelin: Irmina

Barbara Yelin: Irmina (Duitsland, 2014): 283 blz: Vertaald door Sigge Stegeman (2016): Uitgeverij Soul Food Comics

Wow, het is lang geleden dat ik van een nieuw gelezen boek zo onder de indruk was. Ik las over dit boek op het blog van Joke die er een kort stukje over schreef en waarna ik het boek reserveerde bij de bibliotheek.

Barbara Yelin vond een paar jaar geleden in de nalatenschap van haar oma een doos met dagboeken en brieven. Die vondst inspireerde haar om deze graphic novel te maken.

Irmina is een Duitse vrouw die naar Engeland reist en daar kennis maakt met Howard, een zwarte man uit Barbados. Ze heeft haar eigen mening over van alles en nog wat en steekt die niet onder stoelen of banken. Omdat het geld op is moet ze terug naar Duitsland. Daar aangekomen blijft ze ervan dromen om spoedig weer naar Engeland te gaan. Het loopt echter anders, ze trouwt met een SS-er en conformeert zich steeds meer aan het nazistische regime.

Het boek laat zeer goed zien, hoe een gewone jonge vrouw in de ban van dit misdadige regime kon raken. Vooral de tekeningen zijn geweldig, ik denk dat ik dit de mooist getekende graphic novel vind die ik ooit gelezen heb.

Iedereen met ook maar een minimale interesse in de graphic novel als kunstvorm zal dit boek weten te waarderen. Een warm aanbevolen meesterwerk!

  

dinsdag 4 juli 2017

Sokal: Een onderzoek van inspecteur Canardo

Sokal: Een onderzoek van inspecteur Canardo:
- Moord in de berm (?, 1990): 46 blz: Uitgeverij: Casterman
- De witte Cadillac (?, 1990): 47 blz: Vertaald door René van de Weijer: Uitgeverij: Casterman

Inspecteur canardo hc01. moord in de bermEen vriend van mij heeft een opleiding tot grafisch vormgever gehad. Hij houdt erg van mooi uitgevoerde boeken en heeft vooral een flinke verzameling graphic novels en strips.

Hij houdt ook af en toe een opruiming en geeft mij dan een stapel boeken mee om eens te bekijken. Zo heb ik al veel moois ontdekt. Laatst kwam ik weer thuis met een stapeltje en daarin zaten ondermeer deze twee boeken van Sokal.

De boeken zijn mooi uitgegeven, hardcovers met een mooie buitenkant. Vooral ook de prachtige tekening op de binnenzijde van voor- en achterkant trok mijn aandacht.

Inspecteur Canardo is (zijn naam zegt het al) een eend die allerlei moordzaken en verdwijningen moet proberen op te lossen. Hij drinkt nogal veel, rijdt met een fles alcohol in zijn ene hand en zijn stuur in de andere hand veel te hard rond in een witte Cadillac.

Alle personages in de boeken zijn uitgebeeld als dieren en erg mooi getekend. Met de tekeningen zit het sowieso wel goed in deze 2 boeken.

Het verhaal stelt zoals helaas zo vaak in strips weinig voor, het is meer een vehikel voor de tekeningen.


Omdat ik het niet kan laten, weer een paar citaten:

Uit Moord in de berm:

Een van de hoofdpersonen legt een grote wortel op de weg, zodat daar een konijn op af komt dat vervolgens wordt overreden en als maaltje kan dienen:
- Hèhèhèhè ... hij heeft zijn wortel niet eens meer kunnen opvreten! Da's nu al het derde konijn dat ie me oplevert en zeker niet 't laatste. Want als je afgestompt bent door een verleden als huisdier, moet je 't wel van slimmigheidjes hebben om je te redden... Dat konijn zit vol met botjes, geef mij maar bonzo. Maar ja, dozen bonzo zie je niet elke dag overrijden op de provinciale weg.

- Jezus, ik knijp 'm wel! Welke gek zei ook weer dat de dappere vantevoren bang is, de lafaard tijdens en de overmoedige na afloop? Ik ben aldoor bang! Ik ben gewoon een janlul die recht op z'n doel afgaat!

Uit De witte Cadillac:

- Die wagen was wat je noemt een koopje ... bovendien, zo'n bak boezemt vertrouwen in bij de cliënt, die schat de man even hoog in als zijn wagen ... alsof die zijn persoonlijkheid weerspiegelt, en daar zat wat in, vond ik: die slee zoop bijna evenveel als ik!

- Hoe meer de boer in de sores zit, da's bekend, hoe meer hij schranst eer hij erover begint ...

Vraag van Canardo aan de grote Ballingway:
- Ik ook  ... Ik verzamel tips over mensen die kort geleden verrot graan hebben ingekocht ... zegt dat je iets? Nee... van zo'n verzameling zie ik het nut niet zo ...

Toch met plezier bekeken en gelezen. Niet een serie die ik direct ga volgen, maar voor de liefhebber zijn er veel meer delen van deze serie in het Nederlands vertaald.

Waardering: voor de tekeningen 4 sterren en voor het verhaal 2 sterren.

   

maandag 3 juli 2017

Jonathan Raban: Een zeereis naar Alaska

Jonathan Raban: Een zeereis naar Alaska (Groot Britannië, 1999): 463 blz: Vertaald door Ankie Klootwijk (2001): Uitgeverij Atlas: Oorspronkelijk uitgever Pantheon

Een Zeereis Naar AlaskaVan februari tot augustus 1996 maakte de 53-jarige Jonathan Raban een reis met de Penelope, een zeewaardig zeiljacht met motor, langs de westkust van Noord-Amerika, vanaf Seattle door de Inside Passage naar Juneau in Alaska.

Hij had een vrouw van 33 jaar oud, Jean en een dochtertje, Julia van 3 jaar oud. Onderweg stopte hij voor 9 weken met zijn reis om zijn vrouw en kind op te zoeken en om naar Engeland te gaan om de laatste dagen en de crematie van zijn vader mee te maken.

In zijn boot heeft Raban een uitgebreide bibliotheek vol met boeken over het zeilen langs de westkust van Noord-Amerika en over de daar wonende Indianenstammen. Deels maakte Raban dezelfde reis als kapitein Vancouver in 1792-1793. Vancouver noemde heel bescheiden het grote eiland waarop nu Victoria ligt, naar zichzelf.

"Een zeereis naar Alaska" vertelt het verhaal van de reis van Raban, afgewisseld met stukken uit het dagboek van Vancouvers reis, bespiegelingen over het zeilen en de zee, over de Indianen, over de zalmtrek en over zijn familie. Het geheel is prettig leesbaar, hoewel hier en daar wel wat saaiere stukken voorkomen.

Een aantal citaten:
- Ik wilde zoveel mogelijk van die sfeer lenen voor eigen gebruik. Want dit jaar ging ik ook, niet om te vissen maar om de route van de vissers te volgen; om zee te kiezen in mijn eigen boot, alleen maar om het varen.

- Wanneer ik een tijdje geconcentreerd moest lezen, of wanneer een hoofdstuk herschreven moest worden, of als mijn Furiën me probeerden af te leiden, voer ik naar het dichtbij gelegen groepje eilanden en ging daar voor anker. Met de vloer die schuin wegliep onder mijn voeten, de ankerketting die over de zeebodem rommelde en het uitzicht door de patrijspoorten van de boot die langzaam op het tij heen en weer schommelde, vond ik het evenwicht dat ik op het onstabiele vasteland altijd snel kwijtraakte.

- Hij keerde terug naar wat de inwoners van Alaska hardnekkig "the Lower 48" noemden, dat wil zeggen de staten onder de 49ste breedtegraad, met minder opwinding, minder gevaar voor eigen leven, een lager inkomen per hoofd van de bevolking, en een lager alcoholpercentage in het bloed.

- Als er hier een ramp zou gebeuren - als Boeing en Microsoft allebei failliet zouden gaan -, dan zou het niet lang duren, misschien een paar maanden, voordat de voorhoede van klimop en braamstruik de snelwegen en ernaast gelegen winkelcentra zou overnemen, op de voet gevolgd door een bezettingsleger van jonge douglassparren. Na minder dan een half mensenleven zou het weer een wildernis zijn.

- De stoom van een volledig in bedrijf zijnde pulpfabriek stinkt als de darmgassen van een reus die ongezond eet.

- Rond 1820 werden overal langs de Inside Passage totempalen aangetroffen: een product van de als gevolg van de bonthandel ontstane rijkdom en vrije tijd; ijzeren beitels en gutsen, en mogelijk geïnspireerd door de boegbeelden op de schepen van de blanken.

- Wat waren we allemaal oud geworden - de kinderen van de jaren vijftig - met onze kraaienpootjes, leesbrillen, buikjes, onderkinnen, kale hoofden, grijze haren, spataderen, kwabben en lellen, rugklachten, kankerlittekens, slechthorendheid en alle andere kwalen die gepaard gaan met tweede huizen, aandelenportefeuilles, Volvo's, timesharing-vakantiehuizen in Toscane, bescheiden medailles en titels en, nu al, een behoorlijk aantal kleinkinderen.

- De Inside Passage was woester en uitgestrekter dan enige andere plek waar ik ooit was geweest, maar Nettle Basin bracht mij scherp in de herinnering dat ik slechts een toerist onder de toeristen was. Als het tijd werd om weer naar huis te gaan, zouden we allemaal hoog opgeven van de grotachtige eenzaamheid die we hadden ontdekt en zwijgen over onze ankerkettingen die zich verstrengeld hadden met die van andere eenzame ontdekkers in dwaze bootjes met luide dwaze muziek.

- Het was typerend voor het koortsachtige ritme van het Alaskaanse leven dat de ene handel gigantisch in waarde kon stijgen terwijl de andere een vrije val beleefde. Goud, hout, vis en blauwvossen beleefden in een chaotische volgorde pieken en dalen en creëerden een heel opvallende architectuur waarin de ruïnes van het laatste fiasco om ruimte vochten met de net opgetrokken houten skeletten en gipsplaten wanden van de huidige hausse. Niets zag eruit alsof het bedoeld was om lang mee te gaan. Het klassieke model scheen de tent van de goudzoeker te zijn: de ene dag opgezet en de volgende dag alweer afgebroken.

 

zaterdag 1 juli 2017

Dvd: One flew over the Cuckoo's nest

One flew over the Cuckoo's nest (Verenigde Staten, 1975): 128 minuten: Regisseur: Milos Forman

One Flew Over the Cuckoo's Nest Poster"One flew over the Cuckoo's nest" is de film waarin Jack Nicholson doorbrak en een beroemd acteur werd.

Op een goede dag wordt in een psychiatrisch ziekenhuis Randall McMurphy (Jack Nicholson) binnengebracht. Het is niet helemaal duidelijk wat er met hem aan de hand is: hij is tamelijk gewelddadig, maar of hij nu echt gek is of alleen maar speelt dat hij gek is, daar probeert men in het ziekenhuis achter te komen.

McMurphy ontregelt de hele gang van zaken in het ziekenhuis. Zijn grote tegenspeelster is de verpleegkundige Mrs Ratched die probeert om hem in het gareel te krijgen wat niet lukt.

Op een dag klimt McMurphy over de omheining, opent het hek en neemt zijn medepatiënten mee op een bustochtje en een vistrip naar de zee.

"One flew over the cuckoo's nest" is wat mij betreft een van de beste films die ik ken. De sfeer in het psychiatrisch ziekenhuis is geweldig getroffen en ik kan uit eigen ervaring zeggen dat veel zaken nog steeds zo zijn als hier uitgebeeld: denk aan de uitdeling van de medicijnen, de groepstherapie, de manieren van recreatie. Gelukkig is men in Nederland wat minder streng.

Bij de dubbeldvd die ik heb zit een making of, die ook erg de moeite van het bekijken waard is. Een absoluut meesterwerk!

 

woensdag 28 juni 2017

Tim Mackintosh-Smith: Reizen in de voetnoten van Ibn Battoeta

Tim Mackintosh-Smith: Reizen in de voetnoten van Ibn Battoeta (Groot Britannië, 2001): 395 blz: Vertaald door Paul van der Lecq (2004): Uitgeverij Atlas: Oorspronkelijk uitgever John Murray

Reizen In De Voetnoten Van Ibn BattoetaIbn Battoeta (1304-1368) wordt beschouwd als een van de grootste reizigers aller tijden.

Hij vertrok in 1325 uit Marokko om een pelgrimstocht naar Mekka te maken en bleef ruim 25 jaar weg en bezocht daarbij het grootste deel van de toenmalige Islamitische wereld, Rusland, India, China, Spanje en Zwart-Afrika. Na thuiskomst heeft hij een verslag van zijn reis gedicteerd aan de schrijver Ibn Djoezajj.

In het Engels is er een complete uitgave van de reizen van Ibn Battoeta verschenen verzorgd door H. Gibb. Hiervan heb ik het eerste deel (van vier) gelezen maar daar was ik niet van onder de indruk.

In "Reizen in de voetnoten van Ibn Battoeta" reist Tim Mackintosh-Smith de grote reiziger achterna in Marokko, Egypte, Syrië, Oman, Saoedi Arabië, Turkije en de Krim. Met zijn eigen, relatief aardse benadering van IB, is hij op zoek naar tastbare en menselijke relicten uit de wereld waarin IB leefde.

Het boek van Mackintosh-Smith is in soepel Nederlands vertaald en leest gemakkelijk weg, dit in tegenstelling tot het boek van IB zelf. Het geeft ook een boeiend kijkje in de wereld waarin IB leefde.

Zoals gebruikelijk weer een aantal citaten:
- Ik zou willen dat ik een jaar of dertig vrij kon maken, en dat ik IB's benijdenswaardige vermogen had om welwillende vorsten grote hoeveelheden geld, gewaden en slaven te ontfutselen.

- IB werd gefascineerd door heiligen en overal waar hij kwam, spaarde hij kosten nog moeite om kluizenaars te bezoeken; hij verzamelde heremieten met dezelfde toewijding waarmee latere toeristen ammonieten verzamelden.

- "Als God het toestaat," zei de portier, "zult u met ons het middaggebed bidden." Ik moest slikken. De mensen gingen er altijd van uit dat ik moslim was. Dat kwam door mijn manier van spreken. Mijn Arabisch had het ritme en de cadans van het Arabische schiereiland. Bovendien had de ervaring mij geleerd dat ik maar beter zo veel mogelijk klassiek Arabisch kon spreken.

- Ik vertelde de boer dat ik jaloers was op een koning uit de Kaukasus die ter sprake wordt gebracht door de geograaf Ibn Rustah. Hij bad op vrijdag met de moslims, op zaterdag met de joden en op zondag met de christenen. "Omdat elke religie beweert dat hij de enige juiste is en dat de andere religies ongegrond zijn," verklaarde de koning, "heb ik besloten mij tegen alles in te dekken."

- Later verwierf het transcendentale toerisme een slechte reputatie. Al Maqrizi schreef aan het begin van de vijftiende eeuw over mystieke reizigers:
Bij een soefi komen nu nog maar zes geloften over de lippen:
om te snoeven, zingen, dansen, drinken, hasjcake te eten en te wippen.

- Er zijn twee soorten mensen:
Zij die hersens hebben en ongelovig zijn,
en zij die geloven en geen hersens hebben.

- In zijn beschrijving van Dhofar vulde IB een hele pagina met een etnobotanische uitweiding over Piper betel. "De eigenschappen van deze bladeren zijn dat ze de adem parfumeren, de onaangename geur uit de mond verdrijven, de spijsvertering bevorderen en de schadelijke werking van het drinken van water op de nuchtere maag opheffen," schreef hij. "Ze maken de mens blij en verhogen de libido."

- Een Engels spreekwoord: Hoe men een roos ook noemt, hij blijft altijd even heerlijk ruiken.

Tim Mackintosh-Smith heeft voordat hij de reis voor dit boek maakte 17 jaar in Jemen gewoond. Over dat land heeft hij "Jemen: reizen in woordenboekenland" geschreven dat ik ook heb gelezen en de moeite waard vond. Als vervolg op "Reizen in de voetnoten van Ibn Battoeta" heeft hij "Zaal der duizend zalen" geschreven waarvoor hij IB achterna heeft gereisd in India. Dat boek moet ik nog lezen.

 

dinsdag 27 juni 2017

Dvd: Le magasin des suicides

Le magasin des suicides (Frankrijk, 2012): 76 minuten: Regisseur Patrice Leconte

Le magasin des suicides PosterIn een grote donkere stad is iedereen naargeestig en heeft niemand zin in het leven. Er is echter een lichtpuntje in de stad: de winkel met hulpmiddelen om zelfmoord te plegen.

Deze winkel wordt gerund door vader Mishima, moeder Lucretia en kinderen Vincent en Marilyn. Men kan in de winkel kiezen uit talloze opties: een plastic zakje met bijgeleverd stukje plakband om je te verstikken (gratis als service van de zaak), touwen om je op te hangen, kogels voor pistolen, veel soorten vergif, een betonnen gewicht met bijgeleverde gietijzeren ketting om je in de rivier te werpen (speciaal door meneer gemaakt), of een scherp geslepen zwaard om seppuku te plegen.

Alles loopt goed in de winkel, er komt nooit een klant terug om zijn geld terug te vragen. Dan wordt de kleine Alan geboren. In tegenstelling tot zijn ouders en zijn broer en zus is hij erg levenslustig en lacht hij volop. Hij gaat de gang van zaken in het familiebedrijf dan ook danig in de war schoppen.

"Le magasin des suicides" is een erg grappige animatiefilm vol met zwarte humor. Er worden ook talloze liedjes gezongen, die ik niet het sterkste deel van de film vind. De animaties van de levensmoede personen zijn erg overtuigend evenals vader en moeder, de animaties van de kinderen vond ik wat minder geslaagd. Kijk naar deze film als je de somberheid van het leven weg wil lachen!

  

maandag 26 juni 2017

Uit eten in Utrecht: Thais restaurant Mahanakorn

Vanavond heb ik een vriend en mezelf getrakteerd op een maaltijd bij Mahanakorn aan de Oude Gracht. We zaten heerlijk aan een tafeltje langs de gracht in het zonnetje.

We kozen voor het 4-gangendiner Bangkok a 31,75 euro per persoon..

Vooraf kregen we een heerlijke kokoskippensoep (9).

Als tweede gang kregen we een maiskoekje (6), een stukje komkommer met wat tonijnsalade (7) en een spies van kip met pindasaus (8).

Het hoofdgerecht bestond uit 3 schotels met een kipgerecht (8), rundvlees in een rode curry (8) en een salade (7).

Toetje was een heerlijk mangoijsje (9) met een klodder spuitbusslagroom (5).

Op ons verzoek was het eten extra mild, wat gelukkig geen problemen opleverde. Inclusief 3 drankjes en wat fooi kwam de rekening op 75 euro. Vrij gepeperd gezien het gebodene. Het eten was best goed, maar zelf kook ik voor 5 euro pp minstens zo goed, dus dan kun je je wel afvragen of het zin heeft om goed geld te besteden aan een niet zo geweldig restaurant.

zondag 25 juni 2017

Dvd: Buster Keaton: Seven chances

Buster Keaton: Seven chances (Verenigde Staten, 1925 ): 57 minuten: Zwart-wit: Regisseur Buster Keaton

Seven Chances PosterVan alle makers van stomme films zijn die van Buster Keaton zonder meer het meest de moeite waard om nu nog te zien.

Jimmie Shannon (Buster Keaton) werkt als jongste bediende op een advocatenkantoor.

Op een dag ontvangt hij een bericht dat zijn grootvader hem een bedrag van 7 miljoen dollar heeft nagelaten. Dit echter op een voorwaarde: Jimmy moet op de dag van zijn 27e verjaardag om 19.00 uur getrouwd zijn.

Die dag is toevallig de dag dat hij het bericht krijgt, hij heeft dus tot 19.00 uur de tijd om te trouwen. Jimmy doet een aantal vrouwen een huwelijksaanzoek, maar krijgt nul op het rekest.

Zijn kompaan plaats een advertentie in het avondblad waarin staat dat die vrouw die in trouwkleding om 17.00 uur bij de plaatselijke kerk komt met de man van 7 miljoen kan trouwen. Jimmy is in de kerk en ziet tot zijn ontsteltenis honderden trouwlustige vrouwen de kerk binnenstormen.

Dan begint het mooiste deel van de film, waarin een achtervolgingsscene voorkomt waarin de vrouwen achter Jimmy aanzitten. "Seven chances" is een van de absolute hoogtepunten van Buster Keaton. Een pareltje!

  

zaterdag 24 juni 2017

Robert D. Kaplan: Oostwaarts

Robert D. Kaplan: Oostwaarts: Reizen door de Balkan, het Midden-Oosten en de Kaukasus (Verenigde Staten, 2000): 344 blz: Vertaald door Jan Smit (2001): Uitgeverij het Spectrum: Oorspronkelijk uitgever: Random House

In "Oostwaarts" maakt de Amerikaanse journalist Robert Kaplan een reis vanuit Hongarije naar het oosten: door Roemenië, Bulgarije, Turkije, Syrië, Jordanië, Libanon, Israel, Georgië, Turkmenistan, Azerbadjan en Armenië.

Hij komt in contact met staatshoofden, diplomaten, zakenmensen en intellectuelen en maakt zo een politieke analyse van de landen die hij bezoekt. Zijn verslag is zeker lezenswaardig, maar over het Nederlands van de vertaling ben ik niet zo enthousiast.

Een aantal citaten:

- "Weet je wat het werkelijke voordeel is van McDonald's in Hongarije en andere voormailge socialistische landen? Het zijn de enige zaken waar mensen - vooral vrouwen - een schoon toilet kunnen vinden."

- Hij had erbij kunnen zeggen dat de gang van zijn appartementengebouw donker en smerig was, zoals zo vaak in de voormalige communistische wereld, waar tientallen jaren staatseigendom de mensen alle initiatief hadden ontnomen om hun bezittingen te onderhouden, een mentaliteit die maar langzaam veranderde.

- Veel staten waar ik doorheen zou reizen noemden zich weliswaar democratisch, maar de feitelijke machtsverhoudingen op veel plaatsen toonden aan dat het leger, de veiligheidsdiensten en zakelijke oligarchieën allemaal een belangrijke rol achter de schermen speelden.

- "Die worstelaars zijn allemaal grote, sterke kerels met mobiele telefoons, dure auto's, Versace-pakken en jonge meiden aan hun arm. De vriendinnetjes zien er allemaal hetzelfde uit: mager, met blond haar en een onnozel smoeltje, opgedirkt met veel goud."

- Er zijn twee soorten eetzaken en restaurants in de ex-communistische wereld: moderne zaken met plexiglas, marmer en chroom, met goede whisky's en wijnen en een internationale cuisine van uitstekende salades, vis en andere gezonde gerechten - waar de nouveau riche komt eten - en de tochtige eethuizen met vuile ramen, een zinken toonbank en asvlekken in de tafelkleedjes, waar slecht eten op goedkope borden uit de communistische tijd wordt opgediend. Daar komt dus de rest van de bevolking.

- Hoewel Aleppo in het Midden-Oosten lag, waren er frappante overeenkomsten met steden uit het communistische Oost-Europa: gebroken ramen, wegrottende deuren, afbladderende verf en beleefde, ogenschijnlijk doodvermoeide mensen met warrig haar en versleten, slechtzittende kleren, die stoffige bruine karretjes voortduwden, hoewel er ook een paar nieuwe Toyota's en Mercedessen tussen die duizenden oude, aftandse wagens rondreden.

- Toen ik mijn plunjezak naar mijn kamer had gebracht maakte ik met Eka een wandeling door Batoemi. Bij nadere beschouwing zag ik kinderen op blote voeten, vuilnis in de straten, gebarsten stoeptegels en overal kuilen, maar ook Audi's, BMW's en Mercedessen - een typische post-Sovjeteconomie in Afrikaanse stijl, aangejaagd door corruptie.

- Uitspraak van Stalin: "Papier accepteert alles dat erop geschreven wordt."

- Alleen oorlog is een snellere locomotief dan olie voor veranderingen in de Derde Wereld.

 



zondag 18 juni 2017

Vikram Seth: From Heaven Lake


Product DetailsVikram Seth is vooral bekend als auteur van "A suitable boy *****", een dikke pil van bijna 1500 blz die zich afspeelt in het India van de jaren vijftig en die bij het lezen grote indruk op mij heeft gemaakt.

"From Heaven Lake" is het prozadebuut van Seth. Seth is een Indiër die in opdracht van een Amerikaanse universiteit 2 jaar onderzoek heeft gedaan aan de universiteit van Nanking. Als Seth samen met vrienden van de universiteit een georganiseerde rondreis maakt in de buurt van Heaven Lake bedenkt hij dat hij graag naar Tibet wil. Hij slaagt erin om toestemming van de autoriteiten te krijgen om naar Tibet te mogen gaan. Hij vindt een lift met een vrachtwagen en komt zo aan in Tibet. Vervolgens reist hij via Kathmandu door naar Delhi.

"From Heaven Lake" is niet zo'n dik boek, maar het is in prachtig Engels opgeschreven en zeer onderhoudend. Wat mij betreft een klassieker onder de reisverhalen en een absolute must voor iedereen met interesse voor Tibet. Jammer dat Seth niet meer reisverhalen heeft geschreven!

Een aantal citaten:
- The status of a "foreign friend" or "foreign guest" in China is an interesting if unnatural one. Officialdom treats the foreigner as one would a valuable panda given to fits of mischief. On no account must any harm come to the animal. On the other hand, it must be closely watched at all times so that it does not see too much, do too much on its own, or influence the behaviour of local inhabitants.

- I have always wanted to go to Tibet, yet I know that this is largely due to the glamour surrounding the unknown. About Tibetan religion I know very little; and I will have to learn about the climate and geography at first hand. I have no Tibetan friends. A picture of the Potala, Tibetan dancers seen in Darjeeling, an article or two in the newspapers about the Dalai Lama, chance remarks made since my childhood: it is of scraps such as these that my idea of Tibet is composed.

- Lanzhou merely embodies more completely what is present to a greater or lesser degree in all Chinese cities: a stupefying architectural sameness, based on a stupefyingly ugly set of models.... However, the older parts of the cities, the lanes and alleys, are their one saving grace: here the style varies both among and within cities, as concessions are made to climate and individual taste.

- Dog, which I have enjoyed twice in Nanjing, is not eaten here in the western provinces. Dog meat is red, eaten in winter for its "warming" properties, and tastes excellent roasted with red chillies.

- The Cultural Revolution is one example, in which not merely everything foreign but everything that spoke of the Chinese past was condemned, and, if possible, obliterated. Temple after temple, mosque and memorial hall and monastery, painting and screen and book and vase, artefact and artist; almost anyone or anything vulnerable or creative or non-conformist was damaged or smashed. Much of the brilliance and beauty of a great civilisation was in a few years destroyed by its ideology-infected children, the Red Guards.

- By the side of the road near Naqu, a flayed yak's carcass, red and huge, is being hacked apart by men with knives. A good deal revolves around yaks in this economy: transport, milk, meat, fur, hoof, dung, bone, pelt, tail; everything is used. What a versatile machine this is that can convert grass into clothing and butter and fuel and tent-hide.

- Time and again, with no thought other than kindness, people have helped me along in this journey. And this experience is merely a continuation of what I have felt throughout my travels in China: a remarkable warmth to the outsider from a people into whom a suspicion of foreignes has so long been instilled.

- What is ironic is that the same obstructive bureaucrat who drove you to tears of frustration about an obscure regulation or a minor detail on a form may in his private life be so hospitable and generous as to bring you to tears of gratitude.

 


donderdag 15 juni 2017

Jeroen Swolfs: Streets of the world (fotoboek)

Jeroen Swolfs: Streets of the world (Nederland, 2017): 436 blz: Uitgeverij Terra

Streets of the worldIk heb al eerder geschreven over het project van Jeroen Swolfs om in ieder land van de wereld een foto te maken van een straat in de hoofdstad.

Een paar weken terug zag ik "Streets of the world" in de winkel liggen. Ik keek het boek even in en kocht het gelijk. Het is een erg mooi boek geworden met prachtige foto's.

Jeroen Swolfs hanteert steeds dezelfde aanpak: hij gaat naar een belangrijke straat in de hoofdstad van een land, kiest een punt om vanuit te fotograferen, kijkt met zijn camera recht naar voren met steeds dezelfde scherptediepteinstelling en wacht totdat hij een interessante foto heeft.

Hij heeft in mijn ogen het bijna onmogelijke gepresteerd, bijna al zijn foto's zijn een genot om naar te kijken. Op de foto's staan altijd veel mensen, vaak veel hoge gebouwen en ook vaak markten of etensstalletjes. Dat Swolfs een goed gevoel voor compositie heeft is in al zijn foto's te zien, ze zijn vrijwel zonder uitzondering interessant om naar te kijken.

In totaal heeft Swolfs 195 landen bezocht op zijn 7-jarige reis rond de wereld. Drie landen ontbreken nog op zijn lijstje. Het boek is mooi uitgevoerd met bijna alle foto's afgedrukt over 2 volle pagina's. Helaas is er voor gekozen om een aantal foto's wat kleiner af te drukken.

De teksten bij de foto's vond ik over het algemeen weinig toevoegen (Swolfs is duidelijk een betere fotograaf dan schrijver) en de statistiekjes heb ik niet gelezen. Ik hoop voor Swolfs dat hij een flink aantal van zijn fotoboek verkoopt zodat hij zijn sponsor (gedeeltelijk) kan terugbetalen. Gezien de uitvoering van het boek is 39,99 euro een alleszins redelijke prijs.

   

woensdag 14 juni 2017

William Dalrymple: In de schaduw van Byzantium

William Dalrymple: In de schaduw van Byzantium (Groot Brittannië, 1997): 490 blz: Vertaald door Tinke Davids (1998): Uitgeverij Atlas: Oorspronkelijk uitgever Harper Collins

From the Holy Mountain by William DalrympleAan het einde van de 6e eeuw en het begin van de 7e eeuw na Christus maakte de Byzantijnse monnik John Moschos een uitgebreide reis langs allerlei kloosters in het Byzantijnse rijk, waar hij een boek "De geestelijke weide" over schreef.

De Brit William Dalrymple liet zich inspireren door dit boek en besloot om een reis te maken langs allerlei restanten van Byzamtium (voornamelijk kloosters) in Turkije, Syrië, Libanon, Israel en Egypte. Dalrymple weet erg veel over Byzamtium en is ook in de huidige politieke situatie geinteresseerd.

In de meeste van de bereisde landen (Turkije, Israël en Egypte) is het Christendom een achtergestelde religie, in Turkije wordt stelselmatig het Armeense erfgoed vernietigd, in Israel is men alleen geïnteresseerd in het joodse erfgoed en in Egypte heeft de Koptische kerk het zwaar te verduren. De uitzonderingen zijn Syrië en Libanon waar de christenen grotendeels in vrede kunnen leven na de verwoestende burgeroorlog.

Dalrymple spreekt tal van mensen.Ook is het boek met veel humor geschreven. Al met al een van de beste reisverhalen die ik ooit heb gelezen.

Een aantal citaten:

- Voor het moderne denken van de mensen gaat het Nabije Oosten vrijwel naadloos over van een klassiek verleden naar een islamitisch heden. Men vergeet gemakkelijk dat de wereld van de Levant gedurende meer dan driehonderd jaar - van de tijd van Constantijn in het begin van de vierde eeuw tot aan de opkomst van de islam in het begin van de zevende eeuw -  vrijwel volledig gekerstend was.

- In veel opzichten lijkt de ontwikkeling van Turkije na de Tweede Wereldoorlog diametraal tegengesteld aan die van India. Daar had Gandhi geprobeerd het hele land te overreden tot dhoti's, geweldloosheid en spinnewielen; het resultaat is een overweldigend materialisme. In Turkije heeft Atatürk het geprobeerd met de omgekeerde aanpak: hij verbood de fez, evenals het Arabische schrift, en trachtte de Turken tegen wil en dank naar Europa te halen. Het resultaat: een opkomende islamitische beweging, mullah's die in de moskeeën worden toegejuicht telkens als ze verkondigen dat de aarde plat is, en wereldwijze carrière vrouwen in Istanboel die met elkaar concurren om de meest afdekkende sluier of middeeeuwse burka.

- Het Buyuk Antakya Oteli is een opmerkelijk voorbeeld van het provinciale Turkse talent om grote bedragen uit te geven aan het bouwen van een heel goed hotel, om dat dan binnen enkele maanden te laten vervallen tot een moeras van kapotte apparatuur, lekkende geisers en rafelige elektrische snoeren. Er zitten geen peertjes in de fittingen, geen vlotters in de stortbakken, er komt geen water uit de kranen, er zitten geen knoppen aan veel van de deuren.

- Geschrokken van dat alles ging ik naar buiten voor een Turks bad in een ondergronds gewelf naast het hotel. Veertig minuten zat ik in de stoom terwijl ik bont en blauw werd geslagen door een halfnaakte Turk met een lendendoek: mijn benen werden uit de kom gedraaid, mijn knokkels geknakt en mijn nek werd half ontwricht. Het was buitengewoon onaangenaam, maar ik neem aan dat dit me tenminste afleidde van mijn reis de komende dag.

- En toch, ondanks alles, voel ik dat ik van Syrië ga houden. Ik heb het altijd een heerlijk idee gevonden dat je in Syrië nog kunt lopen op Romeinse wegen die sinds de tijd van Diocletianus niet meer van een nieuw wegdek zijn voorzien, waar je op kasteelmuren kunt staan die niet gerestaureerd zijn sinds de tijd dat ze door Saladin waren bestormd. Zo zou ik misschien ook blij moeten zijn dat je in het Baron kunt slapen tussen lakens die niet gewassen zijn sinds T.E, Lawrence ertussen geslapen heeft, en zelfs gebeten kunt worden door dezelfde kolonie beddenwantsen die ooit aan de grote Atatürk hebben geknabbeld.

-  Tegenwoordig beschouwt men in het westen de islam vaak als een beschaving die heel anders is dan het christendom, en die daar zelfs van nature vijandig tegenover staat. Pas wanneer je in de oosterse "thuislanden" van het christendom reist, realiseer je je hoe hecht beide godsdiensten eigenlijk verbonden zijn. De islam is namelijk rechtstreeks uit het oosterse christendom voortgekomen en belichaamt nog steeds, tot op de dag van vandaag, veel aspecten en praktijken van de vroeg-christelijke wereld die inmiddels verloren zijn gegaan in de moderne, westerse incarnatie van het christendom.

- Tijdens de oorlog zijn de meeste mensen in dit land opgehouden zich in te spannen, te werken of te studeren: ze wisten dat ze de volgende dag dood konden zijn, dus leefden ze voor het moment. Tegenwoordig is dat nog steeds zo.

- Toen de Britse bibliofiel Robert Curzon het klooster van Deir el-Suriani in de Wadi Natrun bezocht, ontdekte hij manuscripten van verloren gewaande werken van Euclides en Plato, die gebruikt werden als stop voor kruiken monastieke olijfolie.

 


woensdag 7 juni 2017

Wim de Bie: Meneer Foppe & de hele reutemeteut

Wim de Bie: Meneer Foppe & de hele reutemeteut (Nederland, 2009): 159 blz: Uitgeverij de Harmonie

Meneer Foppe en de hele reutemeteutNa het boek over de Russische literatuur van Willem G. Weststeijn was ik even toe aan iets luchtigers. Daaraan voldoet "Meneer Foppe & de hele reutemeteut" meer dan goed.

Mijnheer Foppe is een man van middelbare leeftijd, alleenstaand, een beetje mensenschuw die zich verwondert over de gang van zaken om hem heen.

De stukjes over zijn leven worden afgewisseld met zo'n 60 korte stukjes (meestal 1 of 2 bladzijden) over de alledaagse buitenwereld waarin de Bie zich vrolijk maakt over van alles en nog wat.

Geen serieuze kost, maar een erg leuk tussendoortje, dat je erg gemakkelijk leest en ook weer erg gemakkelijk vergeet. Achterin het boek zit een cd waarop de Bie "Meneer Foppe over de rooie" voorleest, maar die heb ik niet afgeluisterd.

Twee citaten:

- De ervaring heeft meneer Foppe geleerd dat hij elk gesprek met deze woordenschat aankan: Nou! Jaa, ja! Zo! en Ach! Men neemt er genoegen mee. Als je die kreetjes in de juiste mimiek verpakt, geef je de mensen het idee dat ze een goed gesprek met je hebben gevoerd.

- Ik zou graag een eigen televisie willen hebben. In de grote huiskamer staat er een, maar er vallen wel eens woorden, want er zijn zoveel zenders om uit te kiezen. Als ik roep dat ik niet naar zo'n drukke schreeuwquiz wil kijken, zegt de verzorgster: "Naar welk kanaal wilt ú dan kijken?" En als ik dan zeg: "Nou, het liefst naar het Amsterdam-Rijnkanaal," moet ze daar helemaal niet om lachen.

 

dinsdag 6 juni 2017

Willem G. Weststeijn: Russische literatuur

Willem G. Weststeijn: Russische literatuur  (Nederland, 2004): 505 blz: Uitgeverij Meulenhoff

Moderne Russische LiteratuurIn zijn "Russische literatuur" bespreekt Weststeijn aan de hand van een aantal essays de groten en de niet zo groten uit de Russische literatuur.

In ieder essay wordt een schrijver of een werk behandeld. Meestal doet hij dat met een korte levensloop van de schrijver en ook met een samenvatting van de inhoud indien het besproken werk bij de meeste lezers niet zo bekend zal zijn.

Bijna iedere bekende Russische schrijver wordt behandeld. Zo is er plaats voor Poesjkin, Gogol, Toergenjev, Tolstoj,Dostojewski, Tsjechov, Boenin, Boelgakov, Babel, Pasternak, Sjalamov en Solzhenitsyn. Opvallende afwezigen zijn Gontsjarov, Nabokov en vooral Paustovskij, die in het hele boek niet een keer wordt genoemd terwijl hij in Nederland tot de populairste Russische schrijvers behoort.

Ook worden een aantal minder bekende of voor mij zelfs totaal onbekende schrijvers behandeld, waaronder een groot aantal dichters.
De essays zijn goed geschreven, maar zonder voorkennis heb je na het lezen van dit boek er weinig idee van wat nu de moeite waard is om te lezen en wat niet. Eigenlijk heb je niet veel aan dit boek als je niet al redelijk bent ingelezen in de Russische literatuur.

  

zondag 4 juni 2017

Uit eten in Utrecht: Aziatisch-Frans restaurant Umami 2

Gisterenavond heb ik met een vriend weer eens bij Umami gegeten. Evenals alle voorgaande keren is het ook nu weer zeer goed bevallen. Ik mag wel zeggen dat Umami tot mijn favoriete restaurants in Utrecht behoort, alleen voor een romantisch etentje lijkt het mij wat minder geschikt.

Tegenwoordig krijg je bij Umami een early-dinner korting van 7 euro als je voor 17.30 uur aanschuift en binnen anderhalf uur klaar bent. Beiden was voor ons geen enkel probleem, we waren er om 17.00 uur en drie kwartier later en 3 rondes verder stonden we al weer buiten.

Zoals in andere all-you-can eat restaurants moet je per ronde op een formulier aangeven wat je wilt eten. Je kunt per persoon per ronde maximaal 3 gerechten bestellen. Je kan zo maximaal 15 gerechten eten, maar dan moet je wel een extreem grote eter zijn, wij (beiden grote eters) hadden aan 9 gerechten per persoon genoeg.

Ik heb de volgende gerechten geproefd: Sushizalm (9), Sushi tonijn (9), Wantansoep (9), Avocadosalade (8), Gamba's in rode curry (9), Daging smoor (9), Lamsvlees (Kambing rendang) (10), Roerbak groenten (8), Lamskoteletten (9) en Lamssaté (8).

Voor 20 euro plus 5 euro voor 2 cola was ik klaar. Normaal gesproken serveren ze helaas geen kraanwater, maar als je een ander drankje neemt, kun je ook om een glas kraanwater vragen. In totaal heb ik 3 glazen water op.

Kortom, het beste all-you-can eat restaurant dat ik ken, gewoon goed en zondermeer een van de beste restaurants in Utrecht voor deze prijs. Aanbevolen!

zaterdag 3 juni 2017

Dvd: Gerhard Richter painting

Gerhard Richter painting (Duitsland, 2011): 97 min: Regisseur: Corinna Belz

Gerhard Richter - Painting PosterIn de documentaire "Gerhard Richter painting" wordt een van de bekendste schilders van Duitsland (ik had nog nooit van hem gehoord) gevolgd terwijl hij aan het schilderen is en voorbereidingen treft voor het houden van een expositie.

De werkwijze van de nogal zwijgzame Richter is als volgt: hij verft op een leeg doek een aantal kleurvlakken met mooie aansprekende felle kleuren. Vervolgens smeert hij verf op een soort groot lineaal van plexiglas dat net zo groot is als het doek hoog is en gaat hiermee over deze kleurvlakken, waardoor een totaal ander schilderij ontstaat. Daarna gaat Richter met een mes verf afkrabben zodat de onderliggende laag weeer verschijnt. Beide procedures herhaalt hij net zo lang tot een resultaat is bereikt waarmee hij tevreden is.

Dit is een nogal intuïtief proces dat min of meer vergelijkbaar is met de drippaintings van Jackson Pollock. Het is verbazingwekkend dat zulk een primitief procedé in de handen van Richter tot zulke mooie abstracte resultaten leidt.

De documentaire is een genoegen om naar te kijken en geeft een mooi beeld van de werkwijze van Richter en van de manier waarop zijn werken tentoongesteld worden.

 

woensdag 31 mei 2017

Jeroen Brouwers: De laatste deur

Jeroen Brouwers: De laatste deur: Essays over zelfmoord in de Nederlandstalige letteren (Nederland, 1983): 506 blz: Uitgeverij de Arbeiderspers

De laatste deur"De laaste deur" is een vuistdikke studie over zelfmoord in de Nederlandstalige literatuur.

Bijna uitputtend behandelt Jeroen Brouwers schrijvers die verkozen hebben de dood te bespoedigen door zelfmoord te plegen. Van iedere besproken schrijver wordt door Brouwers geschetst van hoeveel (meestal hoe weinig) belang hij of zij voor de literatuur was en wat de gekozen methode van zelfmoord was.

Dit boek stond al lang op mijn nog te lezen lijstje, niet in de laatste plaats omdat ik zelf ook vaak over zelfmoord heb nagedacht.

Koen de Jager heeft eerder een enthousiaste recensie van dit boek geschreven. Ik deel zijn enthousiasme niet, ik vond het een saai boek en heb het op blz 227 weggelegd.

Ik vind dat Brouwers geen inzicht geeft in de vraag waarom mensen zelfmoord plegen en al helemaal niet hoe het voorkomen had kunnen worden. Hij blijft bij de constatering dat die en die het op die en die manier hebben gedaan.

Wat het boek nog enigszins te verteren maakt zijn de prachtige formuleringen die Brouwers af en toe gebruikt.
Hieronder een aantal voorbeelden:

- Jan Emiel Daele was niet "een goed schrijver", -in zekere zin kon hij niet schrijven. Zijn Nederlands was gebrekkig, zijn woordenschat besmet, stileren vond hij nutteloos, van zinsbouw trok hij zich weinig aan, zijn literaire creaties waren moerassen van slordigheid en onmacht.

- Jan werd: zielig werd hij. Hij maakte het niet en hij begon het zich bewust te worden. Hij was niet getalenteerd, hij was niet handig, hij had de flair niet, hij was niet gewetenloos.

- De Hongaarse dichter Atilla József (1905-1937) had als scholier al twee zelfmoordpogingen achter de rug toen hij, zeventien à achttien jaar oud, het besluit nam dat hij zelfmoord zou begaan op geen andere wijze dan zich door een trein te laten vermorzelen. Op die leeftijd legde hij zich op een avond op de rails, maar moest het beleven dat toen hij de trein al hoorde naderen deze plotseling op enige afstand van hem vandaan tot stilstand kwam: -aldaar had op hetzelfde ogenblik iemand anders zich eveneens met hetzelfde oogmerk op de rails neergevlijd ...

- De Franse schrijver Roch de Chamfort (1741-1794) schoot zich in zijn werkkamer met zijn pistool voor het hoofd, -de kogel verbrijzelde zijn neuswortel en drong in zijn rechteroog, maar zijn hersens bleven onbeschadigd. Toen greep hij zijn scheermes en bracht zichzelf diepe maar niet dodelijke kerven in zijn hals toe, daarna begon hij met dat scheermes ook andere lichaamsdelen te verwonden, zonder ten gevolge van dit alles te sterven. Tegen zijn vriendin zei hij: "Zo zie je wat er gebeurt als je onhandig bent. Zo'n stommerd als ik kan niks, niet eens zichzelf doden."

Taboedoorbrekend, maar daarom nog niet persé de moeite waaard.

 

zondag 28 mei 2017

Michel Krielaars: Het brilletje van Tsjechov

Michel Krielaars: Het brilletje van Tsjechov: Reizen door Rusland (Nederland, 2014): 406 blz: Uitgeverij Atlas Contact

Het brilletje van TsjechovNog voordat ik met dit blog begon, in maart 2014 heeft Bettina een zeer enthousiaste recensie over "Het brilletje van Tsjechov" geschreven. Bettina was zo gegrepen door de persoon van Tsjechov dat ze daarna begonnen is met het lezen van Tsjechov zelf.

Als een boek het voor elkaar krijgt dat mensen het werk van een van de grootste schrijvers uit de wereldliteratuur (mijn mening) gaan lezen dan is dat boek wat mij betreft meer dan geslaagd.

Bij mij ging het andersom, ik had alle verhalen van Tsjechov zojuist voor de derde keer gelezen en was benieuwd wat Krielaars daar over te zeggen had.

Krielaars reist door Rusland aan de hand van Tsjechov. Dit houdt in dat hij plaatsen bezoekt waar Tsjechov gewoond heeft (Taganrog, Moskou, Melichovo, Jalta) en de plaatsen waar hij doorheen gereisd is op weg naar Sachalin in 1890.

Krielaars geeft citaten uit het werk van Tsjechov (hij geeft helaas niet aan waar ze te vinden zijn) en hij bespreekt de huidige toestand van Rusland aan de hand van Tsjechov. De citaten zijn goed gekozen, maar de teksten van Krielaars over Tsjechov hebben volgens mij niet zo heel veel meerwaarde.

De problemen in Rusland zijn voor het grootste deel nog hetzelfde als 120 jaar geleden: een niet democratisch regime waar veel corruptie heerst, grote armoede, alcoholmisbruik en de ondergeschikte positie van vrouwen, die veelal in de prostitutie terechtkomen of met buitenlandse mannen trouwen.

De indeling van het boek in korte hoofdstukjes werkt zeer prettig en het boek leest ook erg makkelijk. De stijl van het boek vind ik dan weer wat minder. In dat opzicht haalt Krielaars het niet bij collega-reisschrijvers als Carolijn Visser en Lieve Joris.

Ook vind ik zijn observaties niet zo heel erg origineel. Al met al ben ik toch een stuk minder enthousiast dan Bettina. Voor een beknopte samenvatting van het leven van Tsjechov die zeer to the point is zie ook de recensie van Bettina.

Een aantal citaten:
- Zij doen alsof ze ons betalen, wij doen alsof we werken.

- Geleerden krijgen amper salaris. Alles wat in de Sovjet-Unie praktisch gratis was, zoals reizen en theaterbezoek, is nu nog slechts voor een kleine groep weggelegd.

- En hoe vaak heb ik niet van vrienden gehoord dat ze voor een operatie de behandeld arts een envelop met geld moeten toestoppen, om er verzekerd van te zijn dat hij zijn best doet? Volgens experts werkt het systeem bij zeker een kwart van alle behandelingen zo. Een chirurg die omgerekend 650 euro per maand verdient, ontvangt per operatie nog eens 650 euro extra van een patiënt. Als je ervan uitgaat dat hij twee operaties per dag verricht, dan kan hij zo een westers artsensalaris bij elkaar verdienen.

- Tot op de dag van vandaag is het conservatorium een burcht van beschaving. Er worden topmusici gekweekt, op bijna militaire leest. In Rusland speel je als kind geen viool of piano als hobby, maar als semiprofessional.

- "Weet je wat, Misja, we gaan naar mijn restaurant om verder te drinken, want die wodka hier is niet te zuipen. En ik heb ook veel beter vlees." "Ik moet nog een artikel schrijven," zeg ik als excuus. "Werken kun je ook morgen. Zo doen we het in Rusland altijd. Eerst zuipen en eten, en daarna een beetje werken. Bovendien zuig je dat nieuws toch uit je duim, want zo doen Russische journalisten dat ook. Die liegen alleen maar, omdat ze niet mogen schrijven wat er in Rusland werkelijk aan de hand is. Precies daarom lees ik geen kranten meer. In plaats daaarvan geniet ik van het leven."

- De trek naar de bruisende hoofdstad, waar 80 procent van het economische leven van Rusland zich afspeelt, is mét de uittocht naar het buitenland de enige permanente migratiebeweging in het hele land.

- Een treinreis maken is in Rusland zo ongeveer het leukste wat je kunt doen, omdat Russen altijd wel een praatje met je beginnen en je dan veel over hun altijd interessante en veelbewogen levens te weten kunt komen.

- Slimme autohandelaren hebben een maas in die importwet gevonden. Op de boot van Japan naar Rusland worden de auto's in stukken gezaagd en als losse onderdelen ingevoerd, waarna ze op de wal, als ze eeenmaal door de douane zijn geloodst, weer in elkar worden gezet. Een gevaar op de weg zijn die auto's natuurlijk wel, maar daar maalt in Rusland niemand om. Tenslotte hebben de meeste jonge Russen hun rijbewijs gewoon gekocht. Bovendien wil niemand in het Verre Oosten een Russische auto omdat die te slecht zijn.

- Het merendeel van de Joden in Rusland is uitermate geassimileerd. Een Russische Jood die Hebreeuws kent of enige Bijbelkennis heeft, is zeldzaam. Een Russische Jood die van een goed stuk varkensvlees houdt en op 1 januari de kerstboom opzet met het oog op het naderende Russisch-orthodoxe kerstfeest, dat dertien dagen na het onze begint, is daarentegen doodgewoon.

Met "Het brilletje van Tsjechov" ben ik voorlopig aan het einde gekomen van mijn lectuur over Tsjechov.

  

donderdag 25 mei 2017

Henri Troyat: Tsjechov

Henri Troyat: Tsjechov (Rusland, 1984): 311 blz: Vertaald door Clem Schouwenaars (1988): Uitgeverij de Prom

Nadat ik de biografie van V.S. Pritchett over Tsjechov voor de tweede keer had gelezen, had ik nog een andere biografie over Tsjechov in de kast liggen: die van Henri Troyat

Troyat werd in 1911 in Rusland geboren en vluchtte samen met zijn familie naar Parijs na de Russische revolutie. Hij heeft zijn boek in het Frans geschreven en schreef ook biografieën van onder andere Toergenjew en Tolstoj.

In tegenstelling tot Pritchett gaat Troyat uitgebreid op het leven van Tsjechov in. De meeste feiten wist ik al uit de biografie van Pritchett en het stuk over Tsjechov uit "De geschiedenis van de Russische literatuur" van Karel van het Reve.

Ik vind het boek van Troyat wijdlopig en erger nog: het Nederlands van de vertaling leest tamelijk moeizaam, de vertaler heeft helaas niet de gave om het Frans in mooi lopend Nederlands om te zetten. Ik heb het boek weggelegd op bladzijde 109.

Zeker interessant voor wat betreft het levensverhaal van Tsjechov, maar de eerder gelezen biografie van Pritchett is in een veel prettiger leesbare stijl geschreven, geeft meer inzicht in zijn werk en is bovendien een stuk korter.

  

woensdag 24 mei 2017

V.S. Pritchett: Chekhov

V.S. Pritchett: Chekhov: A biography (Groot Brittannië, 1988): 227 blz: Uitgeverij Hodder & Stoughton

Product DetailsVeel biografen maken de fout om te uitgebreid te schrijven over het leven van de beschreven persoon.

Ik denk bijvoorbeeld aan de biografie over Proust van William Carter waarin tot in detail beschreven werd naar welke feestjes hij ging en wie hij daar allemaal ontmoette. Of de biografie over Peggy Guggenheim waarin haar liefdesleven zeer uitgebreid werd besproken, hoewel dat van geen enkel belang was voor haar werk.

Pritchett heeft voor het andere uiterste gekozen, hij bespreekt het werk en dan met name de verhalen, die zijns inziens het belangrijkste werk van Tsjechov vormen zeer uitgebreid. Je kunt het boek dan ook lezen als een zeer grondige literaire kritiek. Als je zoals ik net de complete verzamelde verhalen hebt gelezen, is dit een zeer prettige aanpak. Als je die verhalen nog niet hebt gelezen, dan heeft het weinig zin om dit boek te lezen.

Het leven van Tsjechov wordt maar zeer beknopt besproken, ik denk in nog geen 50 bladzijden tekst.

Een boek beoordeel je natuurlijk niet alleen op de inhoud, maar ook op de stijl. "Chekhov" is in zeer verzorgd Engels geschreven en is uiterst leesbaar. Wat mij betreft een geweldig boek, al zou je kunnen vinden dat het leven van Tsjechov er een beetje bekaaid van af komt.

 

dinsdag 23 mei 2017

Dvd: Laurel & Hardy: The music box

Laurel & Hardy: The music box (Verenigde Staten, 1932): Zwart-wit: 29 minuten: Regisseur: James Parrott

The Music Box PosterIk ben in het bezit van een box met 20 dvd's met daarin het complete werk van Laurel & Hardy, het beroemdste komische duo uit de filmgeschiedenis.

Ik heb samen met een vriend alle films uit deze boxset tenminste één keer bekeken en kwam regelmatig niet bij van het lachen. Het absolute hoogtepunt van het oeuvre van Laurel & Hardy is toch wel "The music box". Ik heb deze korte film wel een keer of tien gezien en hoe vaak je hem ook kijkt, hij blijft geweldig.

In deze film zijn Laurel & Hardy verhuizers. De vrouw van een professor heeft voor haar man een pianola gekocht en aan Laurel & Hardy de taak om dit kreng op het aangegeven adres te bezorgen. Het blijkt dat ze de pianola bij een huis moeten bezorgen dat bovenaan een enorme trap ligt. Er gaat natuurlijk van alles fout, de pianola dondert regelmatig naar beneden, ze krijgen het aan de stok met de politie, er is niemand thuis, enzovoort.

Ik vind dit de beste komische (korte) film die ik ooit gezien heb, voor alle serieuze filmliefhebbers is dit een absolute must!

  

vrijdag 19 mei 2017

Lévi Weemoedt: Met enige vertraging

Lévi Weemoedt: Met enige vertraging (Nederland, 2014): 91 blz: Uitgeverij Nijgh & Van Ditmar

Met enige vertragingToen ik een paar weken geleden bij een bevriend stel in Houten was kwam hij met dit boekje aanzetten. Ik las er even in en ik las een aantal gedichten voor. We moesten er erg om lachen. Toen ik thuiskwam heb ik dit boekje meteen gereserveerd bij de Utrechtse bibliotheek.

Wie mijn blog al een tijdje volgt, weet dat ik over het algemeen niets van gedichten moet hebben. Een uitzondering vormt het light verse met bijvoorbeeld sinterklaasrijmpjes en dichters en liedjesschrijvers als: Drs P., Hans Dorresteijn, Kees Stip en nu dus ook Lévi Weemoedt.

Het boek staat vol met ultrakorte gedichten die bedoeld zijn om een glimlach op te wekken. Bij mij lukte dat uitstekend. De wat langere gedichten in de bundel vond ik over het algemeen wat minder. Hier een aantal van de meest geslaagde:

Carrière:
Toen ik ter wereld kwam,
waren de baantjes al vergeven,
alle vrouwen al getrouwd,
alle boeken al geschreven,
alle toppen al bereikt,
alle zaken al beklonken

Dus besloot ik te gaan drinken.
En heb daarin uitgeblonken.

Keuringsdienst van zwervers:
De pakketten van
de Voedselbank
bevatten te weinig
sterke drank

Record:
Mijn tweede vrouw
is zó snel
weggelopen

dat zij de eerste
nog heeft
ingehaald

Aan de reiziger:
Het streekvervoer in Drenthe
is kortgezegd aldus:

Indien er al
iets langskomt

is het een collectebus

Gezonde liefde:
O, ik ben om háár
met roken gestopt.

O, ik ben om háár
weer begonnen met roken.

Drinken, gelukkig,
heb ik nooit onderbroken.

Zodat de schade
nog meevalt, tot slot.

Liefdessprookje:
"Maar speelt," vroeg het meisje, "het innerlijk dan
van de man die ik trouw niet mee?"

"Ja, natuurlijk wel!" riep haar stiefmoeder fel.
"Het innerlijk van zijn portemonnee!"

Bio:
In de
Natuurwinkel
sta je
al gauw

naast een
zure
meervoudig
onverzadigde
vrouw

Sociale pedagogiek:
Vindt u
uw vrouw
op een andere vent

dan spreken
wij wel
van een leermoment

Forens:
In treinen
sta ik dichter
op een vrouw geplet

dan s'avonds
op mijn echtgenote
in bed

VVV:
Hoe dichter
bij Hattem
hoe minder
van dattem

Grafsteen:
De Heer is mijn herder

Bekijk
het
maar
verder

 

donderdag 18 mei 2017

Vladimir Nabokov: De kunst van het lezen: Tsjechov

Vladimir Nabokov: De kunst van het lezen: Tsjechov (Rusland, 1981): 88 blz: Vertaald door Robbert-Jan Henkes & Erik Bindervoet (2004): Uitgeverij Hoogland & Van Klaveren

De kunst van het lezen - TsjechovNu ik klaar ben met het lezen van alle verhalen van Tsjechov zal ik de komende tijd aandacht besteden aan wat andere schrijvers over Tsjechov hebben gezegd.

De Russische schrijver Nabokov gaf aan zijn studenten op een Amerikaanse universiteit lessen in literatuur. Hij besprak met zijn leerlingen hoe je de groten uit de literatuurgeschiedenis kon lezen en wat je van hen kon leren. Vanzelfsprekend had hij daarbij veel aandacht voor de Russische literatuur. De collegeaantekeningen van Nabokov zijn bewaard gebleven en in boekvorm uitgegeven zodat nu iedereen er zijn voordeel mee kan doen. Bij uitgeverij Hoogland & Van Klaveren zijn dunne, mooi vormgegeven boekjes uitgegeven over respectievelijk Tsjechov, Dostojewski, Gogol, Toergenjew en Tolstoj.

Wat de Russische lezer pas echt aansprak, was dat hij in de helden van Tsjechov het type van de Russische intellectueel herkende, de Russische idealist, een merkwaardig en aandoenlijk schepsel dat in het buitenland niet erg bekend is en dat in het Rusland van de Sovjets niet kan bestaan. De intellectueel van Tsjechov is iemand die het diepste menselijk fatsoen waartoe de mens in staat is, combineert met een bijna belachelijk onvermogen om zijn idealen en principes in daden om te zetten; iemand die geeft om morele schoonheid, het welzijn van zijn volk en het welzijn van het universum, maar in zijn privé-leven niet in staat is iets nuttigs te doen; die zijn provinciale leventje verbeuzelt in een waas van utopische dromen; die precies weet wat goed is, wat de moeite waard is om voor te leven, maar tegelijkertijd steeds verder wegzinkt in de modder van een eentonig bestaan, ongelukkig in de liefde, hopeloos ondoelmatig in alles - een goed iemand die het er niet goed afbrengt. Dat is het karakter dat - verkleed als dokter, student, dorpsonderwijzer en vele andere beroepsbeoefenaars - voorbijkomt in alle verhalen van Tsjechov.

Nabokov bepreekt in detail 2 verhalen: "De dame met het hondje" en "In het geuldal" en een toneelstuk "De meeuw". Over de twee verhalen is Nabokov erg enthousiast, over het toneelstuk heeft hij wel wat kritische opmerkingen.

Achter in het boekje staan nog 10 bladzijden met noten van de vertalers, waarbij steeds een aantal bestaande Tsjechov-vertalingen met elkaar worden vergeleken.

Tot slot nog een opmerking van de vertalers zelf: Waarom eigenlijk hervertalingen maken als er in plaats van fouten verbeterd, fouten bijgemaakt worden? Het schijnt dat de meeste hervertalers er uit principe hun voorgangers niet bijhouden of op naslaan, omdat ze "bang zijn beïnvloed te worden". Zo kunnen we lang wachten op een foutloze vertaling.

Het boekje is een aardige aanvulling op de Tsjechov-bibliotheek, maar zeker geen must.