donderdag 19 oktober 2017

Dvd: 7 Up, 14 Up, 21 Up, 28 Up, 35 Up, 42 Up, 49 Up

7 Up, 14 Up, 21 Up, 28 Up, 35 Up, 42 Up, 49 Up (Groot Brittannië, 1963- heden): Ongeveer 140 minuten per aflevering, Regisseur: Michael Apted

56 Up PosterIn 1963 begon een uniek experiment op film: een aantal kinderen van 7 jaar oud werd geïnterviewd en gefilmd terwijl zij antwoord op de vragen gaven. Deze eerste aflevering van wat een langdurig lopende serie zou worden was tamelijk onschuldig: de kinderen werden gefilmd tijdens een uitje naar de dierentuin en op de vragen volgden meestal door de ouders voorgeprogrammeerde antwoorden. Deze eerste aflevering was een sensatie, iedereen was benieuwd hoe het deze kinderen in de toekomst zou vergaan.

Inmiddels zijn we 54 jaar verder en zijn er iedere 7 jaar nieuwe interviews toegevoegd met de 12 kinderen die besloten aan de programma's deel te blijven nemen. Het deel 56 Up is al verschenen, maar die heb ik nog niet gezien, mijn dvd-box loopt tot 49 Up.
Het moet gezegd worden, ik ben razend enthousiast over deze serie. In iedere aflevering worden nieuwe interviews en filmbeelden toegevoegd, terwijl ook de hoogtepunten uit de overige afleveringen worden toegevoegd. Zo bestaat het deel 49 Up uit fragmenten van alle 7 afleveringen.
Dit zijn echte levens van echte mensen. Het was vooraf niet te voorzien hoe iedereen terecht zou komen, maar de meesten hebben het goed gedaan.

We hebben een taxichauffeur (Tony), die getrouwd is, al kleinkinderen heeft en een huis op Ibiza laat bouwen.
Nick, opgegroeid als plattelandsjongetje in Yorkshire is nu kernfysicus, vader van een kind, gescheiden van zijn eerste vrouw en heeft een nieuwe relatie.
Suzy, van rijke afkomst, een zenuwachtige tiener die al 25 jaar op het oog gelukkig getrouwd is. John, een jongen uit de Upperclass, die advocaat is geworden en erover denkt om in de politiek te gaan.
Andrew, een jeugdvriendje van John die ook advocaat is en ook al meer dan 20 jaar gelukkig getrouwd.
Neil die op zijn 28e zwerver was, maar intussen toch min of meer zijn draai heeft gevonden in een plaatsje op het platteland.
Bruce die op zijn 7e missionaris wilde worden om de wilde mensen in Afrika te leren hoe ze min of meer beschaafd kunnen worden. Inmiddels is hij wiskundeleraar op een jongensschool.
Simon, de enige jongen met een donkere huidskleur, die getrouwd is, 5 kinderen heeft gekregen, gescheiden is en nu met zijn nieuwe vriendin nog en kind heeft gekregen.
Paul die met zijn moeder naar Australië is geëmigreerd, een reis van 6 maanden door Australië heeft gemaakt en de laatste 10 jaar allerlei baantjes heeft gehad.
Jackie, die getrouwd is, weer gescheiden en op latere leeftijd nog 3 kinderen heeft gekregen.
Lynn, al 28 jaar gelukkig getrouwd en bibliothecaresse.
Sue, heeft ook kinderen en is nu alleenstaande ouder.

In iedere aflevering worden de deelnemers gevraagd naar hun werk en hun relaties. Kinderen en in het laatste deel ook kleinkinderen worden getoond. Zoals te verwachten lopen de levens min of meer parallel (school, trouwen, kinderen krijgen, scheiden, kleinkinderen), maar zijn er natuurlijk ook grote verschillen. De deelnemers worden veelal gefilmd bij alledaagse dingen zoals het boodschappen doen, een bezoek aan een zwembad, een bowlingbaan of tijdens een vakantie. Ook wordt de vraag gesteld in hoeverre deze serie hun levens heeft beïnvloed, alle deelnemers zijn inmiddels bekende Britten.

Al met al vind ik de Up-series een van de meest indrukwekkende televisieseries die ik ooit heb gezien en aanbevolen aan iedereen!

  

donderdag 12 oktober 2017

Sarah Bakewell: Hoe te leven


Small Cover ImageNadat ik afgelopen maand "De essays" van Michel de Montaigne in de prachtige vertaling van Hans van Pinxteren heb herlezen was het tijd om dit boek van Sarah Bakewell over Montaigne en zijn boek te herlezen.

"Hoe te leven" is een dubbelbiografie. Enerzijds gaat het over de mens Michel de Montaigne en anderzijds over "De essays", het boek waarmee hij beroemd is geworden.

Over het leven van Montaigne is relatief weinig bekend, buiten wat hij zelf heeft opgeschreven in zijn essays.

Montaigne is geboren op 28 februari 1533. In zijn vroege jeugd leerde hij spelenderwijs Latijns spreken doordat iedereen in zijn omgeving Latijns met hem sprak, zelfs zijn ouders en de bedienden die speciaal hiervoor een paar woordjes Latijns leerden.

Hij had een vrij conventionele schoolperiode. Van 1548 tot 1554 heeft hij waarschijnlijk rechten gestudeerd. Op 23 september 1565 trouwt Montaigne.

Hij krijgt van zijn vader de opdracht om voor hem een boek van Raymond de Segond te vertalen, dat waarschijnlijk de inspiratie vormde voor zijn latere loopbaan als schrijver. In 1568 stierf zijn vader en erfde Montaigne het landgoed en het bijbehorende kasteel.

Rond 1572 begint Montaigne aan het werk van "De essays" die in 1580 worden gepubliceerd.

Ondanks het feit dat Montaigne geen publieke functie nastreeft wordt hij in 1581 tot burgemeester van Bordeaux gekozen, wat hij tot 1585 blijft. Op 13 september 1592 sterft Montaigne als gevolg van complicaties die hij heeft van zijn nierstenen.

Belangrijke gebeurtenissen in die tijd zijn de voortdurende burgeroorlogen tussen de katholieken en protestanten tussen 1562 en 1595 en de pestepidemie van 1585.

De biografie is goed geschreven en geeft een levendig beeld van Montaigne en zijn tijd.Wel vond ik de hoofdstukken over de ontvangst van Montaigne in latere eeuwen door verschillende schrijvers niet zo relevant. Het boek had wat mij betreft rustig 100 bladzijden korter gekund.

Een aantal citaten:

- Montaigne had belangstelling voor morele dilemma's, maar was minder geïnteresseerd in wat mensen hoorden te doen dan in wat ze in werkelijkheid deden.

- In het grote vertrek had hij de nokbalken laten beschilderen met citaten die ook voornamelijk klassiek waren.

- Terwijl de man Montaigne zich met zijn dagelijkse leven op het landgoed bezighield, liep de schrijver Montaigne achter hem aan, bespiedde hem en maakte aantekeningen.

- Montaigne herzag eerdere versies van de Essays steeds opnieuw, voegde materiaal toe zoals het hem inviel en deed geen poging zijn boek in het keurslijf van beginselvastheid te persen. Binnen een paar regels ontmoeten we Montaigne als jonge man, vervolgens als oude man met één been in het graf, en dan weer als burgemeester van middelbare leeftijd die gebukt gaat onder zijn verantwoordelijkheden.

 - Omdat hij zich in zijn vroege jeugd zich slechts had laten leiden door zijn eigen nieuwsgierigheid, groeide hij op tot een volwassene met een onafhankelijke geest die in alles zijn eigen weg volgde in plaats van zich naar plicht en discipline te voegen.

- Montaigne koos voor Frans en niet voor Latijn. In de Essays geeft hij hier een merkwaardige reden voor. Van het Frans kon niet worden verwacht dat het even duurzaam zou zijn als de klassieke talen, zei hij; daarom waren zijn schrijfsels gedoemd tot een korte levensduur en kon hij opschrijven wat hij maar wilde, zonder zich over zijn reputatie te bekommeren.

-Doorgaans koesterde Montaigne minachting voor academische filosofen: hij hield niet van hun geleerde gedoe en hun abstracties. Maar hij toonde een eindeloze fascinatie voor een andere filosofische traditie: de grote pragmatische scholen die vragen onderzochten als: hoe kun je het hoofd bieden aan de dood van een vriend, hoe kun je moed verzamelen, hoe moet je handelen in moreel moeilijke situaties en hoe kun je het beste van het leven maken.

- Het komt mij voor dat er voor elke door mij nagegane redenering die iets onomstotelijk lijkt te bewijzen een andere redenering te vinden is die onomstotelijk, en even overtuigend of betwijfelbaar, het tegenovergestelde lijkt te bewijzen.

- Er was slechts één uitzondering op zijn regel "betwijfel alles": hij verklaarde omzichtig dat hij zijn geloof boven elke twijfel verheven achtte. Hij onderschreef de algemeen aanvaarde leerstellingen van de katholieke Kerk, en daarmee was de kous af.

- Montaigne daarentegen zag zichzelf totaal anders: als een in elk opzicht door en door gewone man.

- Montaigne smeerde zijn woorden niet in alle richtingen uit zoals Joyce, maar wel was het zijn gewoonte om alles wat hij had geschreven te herzien, uit te werken en aan te vullen. Hoewel hij steeds weer op zijn werk terugkwam, lijkt hij vrijwel nooit de aandrang te hebben gevoeld om dingen te schrappen, maar alleen om er meer aan toe te voegen.

"Hoe te leven" staat vol met citaten uit "De essays" deels dezelfde die ik vermeld heb bij de bespreking van "De essays".

Collega bloggers Anna, Jacqueline, Joke en Koen hebben alle vier een prachtige bespreking van "Hoe te leven" geschreven. Zij hebben er alle vier voor gekozen om "Hoe te leven" te lezen alvorens aan "De essays" te beginnen.

Zelf heb ik er voor gekozen om eerst "De essays" te lezen. In mijn ogen zijn "De essays" prima te lezen zonder aanvullende informatie. Enigszins chargerend gezegd volstaan de vier bladzijden chronologie op blz 413 tot 416 uit "Hoe te leven". Omgekeerd valt van "Hoe te leven" veel meer te genieten als je eerst "De essays" hebt gelezen.


 

woensdag 11 oktober 2017

Steve McCurry: Afghanistan

Steve McCurry: Afghanistan (Verenigde Staten, 2017): 259 blz: Uitgeverij Taschen

Steve McCurryNa het schitterende "The iconic photographs" uit 2011 heeft Steve McCurry nog een aantal fotoboeken gepubliceerd: "From these hands", over de koffieteelt uit 2015, "India", ook uit 2015, "On reading" uit 2016 en nu dan het prachtige "Afghanistan".

In "Afghanistan" staan tal van prachtige foto's zoals we van Steve McCurry gewend zijn. De eerste 30 blz bevatten zwart-witfoto's, maar wie aan McCurry denkt, denkt natuurlijk aan zijn kleurenfoto's. In het boek foto's van landschappen, van gebouwen, maar natuurlijk vooral een groot aantal portretfoto's en foto's van mensen in het landschap, de onderwerpen waarmee McCurry beroemd is geworden.

"Afghanistan" is het eerste boek van McCurry dat bij de Duitse uitgeverij Taschen is uitgegeven. Het is een prachtig boek, hardcover met stofomslag op stevig papier, met natuurlijk vooral veel hele mooie foto's. Aanbevolen!

   

maandag 9 oktober 2017

Dvd: De helaasheid der dingen

De helaasheid der dingen (België, 2009): 104 minuten: Regisseur Felix van Groeningen

De helaasheid der dingen Poster"De helaasheid der dingen" is de verfilming van het gelijknamige boek van Dimitri Verhulst.

In het dorpje Reetverdegem woont de 13 jarige Gunther Strobbe samen met zijn vader Marcel en zijn 3 ooms Koen, Breejen en Petrol en zijn oma die voor iedereen zorgt. Alle mannen zijn zuipschuiten, het lijkt wel of het enige doel in hun leven is om zoveel mogelijk liters bier weg te werken.

Er wordt in het dorp een competitie gehouden om het wereldrecord bierdrinken te verbeteren. Deze wedstrijd wordt gewonnen door Koen, die vervolgens doodleuk in zijn auto stapt en in het ziekenhuis belandt. Breejen zorgt voor een nog grotere uitdaging: de Tour de France van het drinken, waarin behalve bier ook sterke drank wordt gedronken.

Het is een tragisch verhaal, waar door de lichtvoetige manier waarop het vertelt wordt veel bij valt te lachen. Sommige one-liners uit de film zijn ijzersterk:
- Marcel investeerde zijn salaris integraal in de dichtstbijzijnde kroeg.
- Oma had een hart dat groter was dan haar uitkering.

Het Vlaamse dialect dat veel gesproken wordt in de film draagt zeker ook bij aan de sfeer. Ik vind "De helaasheid der dingen" een van de beste Nederlandstalige films die ik ken. Ik heb de film inmiddels een keer of vier gezien en kan hem iedereen aanraden die van amusement met een serieuze ondertoon houdt!

 

zaterdag 7 oktober 2017

Dvd: Casablanca

Casablanca (Verenigde Staten, 1942 ): 98 minuten: Zwart-wit: Regisseur Michael Curtiz

Casablanca PosterIn Casablanca staat een café: Rick's American. De eigenaar hiervan is Rick (gespeeld door Humphrey Bogart), een cynische Amerikaan, die zich alleen om hemzelf bekommert.

Jaren eerder heeft hij in Parijs een romance gehad met een Zweedse, Ilsa (gespeeld door Ingrid Bergman).

Dan komen in Casablanca de voortvluchtige Tsjech Victor Laszlo en zijn vrouw Ilsa aan. Ze proberen om te ontsnappen naar Amerika, maar zal hun dat lukken?

"Casablanca" is volgens mij en velen met mij, een van de mooiste films ooit met prachtrollen van Humphrey Bogart en vooral van Ingrid Bergman. Ingrid Bergman is een van die vrouwen die de hele film naar een hoger plan trekken (net zoals Grace Kelly in Rear Window en Claudia Cardinale in Once upon a time in the West).

 

donderdag 5 oktober 2017

Caleb Melby & JESS3 (tekeningen): De Zen van Steve Jobs

Caleb Melby & JESS3 (tekeningen): De Zen van Steve Jobs (Verenigde Staten, 2012): 65 blz: Vertaald door Jörgen van Drunen (2012): Uitgeverij Kosmos: Oorspronkelijk uitgever John Wiley and sons

De zen van Steve JobsEen tijdje terug kreeg ik van een vriend dit boek te leen.

Zoals bekend was Steve Jobs de medeoprichter van Apple. Hij had een vriend, Kobun, die een Japanse Zenmeester was en van wie hij van alles leerde en met wie hij van alles besprak.

Caleb Melby heeft uitgebreid onderzoek naar deze vriendschap gedaan en het verhaal van dit boek geschreven, dat door een aantal verschillende tekenaars is geïllustreerd.

"De zen van Steve Jobs" is een prachtig getekende graphic novel. De tekeningen zijn bewust eenvoudig gehouden in zwart-wit met soms een steunkleur. De eenvoud die de producten van Jobs kenmerkte straalt ook van de tekeningen af.

Over Steve Jobs zijn vele boeken geschreven. Dit boek behandelt maar een klein aspect van zijn leven, maar is duidelijk met liefde gemaakt en zonder meer een must voor liefhebbers van een graphic novel en voor mensen die in Steve Jobs zijn geïnteresseerd. Een aanrader!

   

dinsdag 3 oktober 2017

Michel de Montaigne: De essays: deel 3

Michel de Montaigne: De essays (Frankrijk, 1580): 1444 blz: Vertaald door Hans van Pinxteren (2004): Uitgeverij Athenaeum-Polak & Van Gennep: deel 3: blz 1015-1444

De essays Voor een toelichting op "De essays" in zijn geheel zie mijn stukje bij deel 1.

In dit derde deel gaat Michel de Montaigne onverdroten verder met zijn essays.

Opnieuw erg citeerwaardig, hieronder een aantal van de mooiste citaten:

- 4 Een openhartige manier van praten opent ook een ander de mond en maakt hem loslippig, zoals de wijn en de liefde.

- 8 Een geleerd man is niet geleerd op elk gebied, maar een wijs man is wijs in alles, zelfs in zijn onwetendheid.

- 10 Menigeen heeft de wereld in verbazing gebracht, terwijl zijn vrouw en zijn bedienden niets bijzonders in hem zagen. Maar weinigen worden bewonderd door hun huisgenoten.

- 13 Elke wijsheid is dwaas die de algemene dwaasheid niet voor lief neemt.

- 14 Wij moeten onze verlangens richten op de meest nabije, gemakkelijk bereikbare dingen, en ze daartoe beperken.

- 19 In mijn jeugd heb ik mij in de boeken verdiept om indruk te maken; later, een beetje, om wijs te worden; en tegenwoordig om mij te vermaken; maar nooit om er fortuin mee te maken.

- 20 Lezen heeft zo zijn nadelen, en nogal ernstige: het houdt de geest fit, maar het lichaam, dat eveneens om zorg en aandacht vraagt, blijft intussen werkeloos toezien, verkwijnt en verkommert.

- 23 De geest brengt geen blijdschap voort wanneer het lichaam lijdt.

- 33 Want een vrouw en een huwelijk danken hun goede naam niet aan het feit dat ze goed zijn, maar dat erover gezwegen wordt.

- 34 Door een vesting te versterken, maak je de verovering daarvan des te waardevoller en begerenswaardiger.

- 40 Om mensen om te brengen kiezen wij het open veld en het volle daglicht, om ze voort te brengen kruipen wij weg in een donker hoekje.

- 50 Ik heb nog nooit meegemaakt dat een vrouw om de schoonheid van iemands geest, hoe wijs en rijp hij ook is, een hand wilde uitsteken naar zijn lichaam, als dit ook maar enigszins in verval was geraakt.

- 52 Rechtspraak is er niet ter wille van de rechter, maar voor de rechthebbenden. Superieuren worden nooit aangesteld voor hun eigen belang, maar in het belang der ondergeschikten, zoals een dokter er voor de zieke en niet voor zichzelf is.

- 54 Ik ben zozeer op mijn gemak gesteld dat ik het geluk niet afmeet naar zijn hoogte maar naar zijn haalbaarheid.

- 58 Zelfkritiek wordt altijd geloofd, eigen roem nooit.

- 61 Als ik ergens pijn in mijn hoofd van krijg, is het wel van stomkoppen, en ik zie liever de ondeugden van mijn mensen dan hun onbezonnenheid, hun lompheid en hun stompzinnigheid.

- 65 Dagelijks hoor ik dwazen dingen zeggen die niet dwaas zijn.

- 69 Iemand die daarentegen in zichzelf genoegen schept, die wat hij in handen heeft boven alles stelt en niets mooier vindt dan wat hij voor zich ziet, is misschien niet wijzer, maar zeker gelukkiger dan wij. En zo iemand benijd ik, niet om zijn wijsheid, maar om zijn geluk.

- 79 Het is een slechte eigenschap dat wij onze achterstand op anderen meer betreuren dan dat wij ons verheugen op onze voorsprong op velen.

- 86 Gewoonlijk antwoord ik degenen die mij vragen waarom ik reis, dat ik wel weet waar ik voor wegloop maar niet wat ik zoek.

- 87 Andermans narigheid zal ons waarschijnlijk niet zo pijnlijk treffen als het eigen zeer.

- 88 Vriendschappen die je geheel op eigen initiatief hebt aangeknoopt zijn gewoonlijk hechter dan die ontstaan zijn door een gemeenschappelijke woonplaats of door de banden des bloeds.

- 94 Ik beleef niet echt een genoegen aan iets, zolang ik het niet met een ander delen kan.

- 99 Met een zwakke maag heb je een streng en uitgekiend dieet nodig. Als je een sterke maag hebt, kun je eenvoudig eten waar je van nature trek in hebt.

-102 Niemand geeft aan anderen zijn geld weg, iedereen doet dat wel met zijn tijd en zijn leven. Er is niets anders waarmee wij zo verkwistend omspringen, terwijl tijd juist het enige is waarbij gierigheid wel prijzenswaardig en nuttig is.

- 103 Wie totaal niet voor anderen leeft, leeft nauwelijks voor zichzelf.

- 104 Materiële armoede valt gemakkelijk te verhelpen, geestelijke armoede nooit.

- 105 Socrates zag eens hoe een grote hoeveelheid rijkdommen, juwelen en duur meubilair in processie door Athene werd gedragen, en hij zei: "Wat zijn er veel dingen die ik niet wil hebben."

- 109 Zodra ik iets dat best waar kan zijn krijg te slikken als een onomstotelijke waarheid, lust ik het niet meer. Ik houd van woorden die de boudheid van onze beweringen temperen en verzachten: misschien, enigszins, ietwat, naar verluidt, ik geloof en dergelijke.

- 111 Hoeveel natuurlijker is het niet dat ons verstand op een dwaalspoor is gezet door onze grillige, op hol geslagen geest dan dat iemand van ons, door een vreemde geest bezeten, in levenden lijve op een bezemsteel zijn schoorsteenpijp uit is gevlogen?

- 119 Overeenkomstigheid maakt de dingen nooit zo eender als het verschil ze anders maakt.

- 123 Hoezeer de ervaring ons ook tot voordeel kan strekken, toch zullen wij niet veel wijzer worden van het voorbeeld van anderen als wij niet profiteren van onze eigen ervaringen: want die zijn ons meer eigen en zullen ons zeker voldoende leren wat wij moeten weten.

- 124 Je hebt heel sterke oren nodig om te kunnen luisteren naar openhartige kritiek op jezelf: maar weinigen kunnen dit verdragen zonder zich gekrenkt te voelen. Daarom: als iemand de moed heeft je zulke kritiek te leveren, getuigt dit van een bijzondere genegenheid.

- 128 Zelfs koningen en wijsgeren kakken, en dames ook.

- 130 Zo heb ik altijd veel meer geluisterd naar mijn genoegens dan naar welk medisch advies ook.

- 139 Geen saus zo lekker en geen kruid zo pittig als het zout dat je uit goed gezelschap haalt.

- 145 En zelfs op de hoogste troon ter wereld zit je nog altijd op je eigen gat.

De drie weken die ik heb doorgebracht met het herlezen van "De essays" waren een waar genoegen. Samen met de eerder dit jaar herlezen verhalen van Tsjechov het meest indrukwekkende wat ik ooit heb gelezen. Hopelijk hebben mijn lezers genoten van de vele citaten.